Plantar fasciitis ေျခဖေနာင့္နာေရာဂါ

Kop Lun: Saya please, can you give the information and health about Plantar Fasciitis? Could that be the reason of patient's weight or walking too long? How can we heal that pain and tiredness?

ယမုန္နာေဆးခန္းမွာ အလုပ္သင္လုပ္သြားျပီး တျခားႏိုင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ ဆရာမေလးကေနေမးတာပါ။

ေျခဖေနာင့္ေနရာနာတာကို အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစတာက Plantar fasciitis ေျခဖဝါးမွာရွိတဲ့အရြတ္ျပားေရာင္လို႔ျဖစ္တယ္။ ဒီအရြတ္ျပားဟာ ဖေနာင့္နဲ႔ေျခေခ်ာင္းေတြကို ဆက္ေပးထားတယ္။ ေျခဖဝါးကိုခံုးခံုးေလးျဖစ္ေနေစတယ္။ အဲတာေရာင္ေနရင္ အလြန္နာတယ္။

လူလတ္ပိုင္းမွာအျဖစ္မ်ားတယ္။ ေျခေထာက္အသံုးမ်ားသူေတြ ဥပမာ စစ္သား၊ အားကစားသမားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ တဖက္ေရာ ႏွစ္ဖက္လံုးပါျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၾကာရင္ အရြတ္ျပား စုတ္ျပဲတာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ေျခဖဝါးကို အတြင္းဘက္ကိုခြင္ရင္၊ ခြါျမင့္ဖိနပ္စီးရင္၊ ဖိနပ္မေကာင္းတာစီးေနရရင္၊ အၾကာၾကီး ရပ္-သြား-ေျပးရရင္၊ လူကဝရင္၊ နင္းရတဲ့ ေျမျပင္-ၾကမ္းျပင္ မာရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အေတာ္မ်ားမ်ား အိပ္ယာကေနထ ပဌမေျခလွမ္းမွာပိုသိသိသာသာနာတယ္။ အိပ္ေနတံုးမွာ နာတာဆိုရင္ အဆစ္နာေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ tarsal tunnel syndrome အာရံုေၾကာေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တယ္။

1. ေျခေထာက္အနားေပးပါ။ ဖိနပ္လိုရင္အသစ္လဲပါ။ ခြါျမင့္မစီးပါနဲ႔။ ၾကမ္းျပင္ညီတာေပၚမွာသာ သြားလာလႈပ္ရွားပါ။
2. နာတဲ့ဖေနာင့္ေနရာမွာ ေရခဲတင္ေပးပါ။
3. ibuprofen, naproxen or aspirin အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ပါ။
4. မရေသးရင္ Splints အခုအခံကိုညအခ်ိန္မွာသံုးပါ။
5. Steroid စတီရြိဳက္ထိုးေဆးထိုးပါ။
6. ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။

၁။ Foot stretches ေလ့က်င့္ခန္း
နံရံကိုမ်က္ႏွာျပဳျပီးရပ္ပါ။ ေနာက္ေျခဆန္႔ျပီး ေျခဖဝါးကို ၾကမ္းျပင္မွာ ျပားလိုက္ထားပါ။ တင္ပါးကိုေရွ႕ဖက္ဆီယူပါ။ ဆန္႔ထားတဲ့ေျခေထာက္ ေျခသလံုးၾကြက္သားေတြတင္းတဲ့အထိအဲလိုလုပ္ပါ။ တၾကိမ္မွာ ၃ဝ စကၠန္႔ၾကာ။ ေနာက္တဖက္ကို အဲလိုလုပ္ပါ။

၂။ (က) ထိုင္လုပ္နည္း
ပံုအေသးမွာျပထားသလို ေျခဖကိုကိုင္ပါ။ ကိုယ္ဖက္ဆီဆြဲယူပါ။ ေျခဖဝါးထဲတင္းလာတာကို ခံစားရတဲ့အထိ အဲလိုလုပ္ပါ။ ေနာက္တဖက္ကို အဲလိုလုပ္ပါ။

၂။ (ခ) ေနာက္တနည္း ေျခဖဝါးေအာက္မွာ တဘက္ကိုခုထားပါ။ ေျခမနဲ႔ တဘက္ကို ကိုယ့္ဖက္ဆီဆြဲယူပါ။ ေနာက္တဖက္ကို အဲလိုလုပ္ပါ။

  ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၉-၂ဝ၁၄

“ဒီမုိးေမွာင္တုန္း ဒင္ပုန္းပါရေစခင္”

(တစ္)
ဘယ္ေရွးဝဋ္ေၾကြးတုန္႔တင္ေလသည္မသိ၊ဖူးခက္တည္းဟူေသာျမိဳ႕ၾကီးဆီသုိ႔ ေယာင္နနေရာက္လာခဲ့သူ၊ ကမ္းတင္ေဗဒါ၊ ေသာင္ျပင္တြင္ လြတ္ေသာ ေရႊဟၤသာႏွင့္ ပမာျပဳ တင္စားအပ္ေလသည့္ၾဆာဒင့့္ဘဝကားအိမ္ရွင့္မ်က္ႏွာကုိ အျမဲတေစအကဲခတ္ေနရေသာ ဧည့္သည္ ဘဝႏွင့္တူလွေလသည္။စားသတိ၊သြား သတိ၊အိပ္သတိႏွင့့္ သတိမျပတ္အျမဲတေစသတိကပ္၍ေနရသျဖင့္ သီလ၊သမာဓိ၊ ပညာတည္း ဟူေသာ သိကၡာ သံုးပါးႏွင့္သာ ျပည့္စံုခဲ့ပါမူ၊ ၾဆာဒင္တစ္ေယာက္ယခုဘဝ၌ပင္တစ္မဂ္တစ္ဖုိလ္ဆုိက္ေလာက္ေခ်၏။
ဖြားရာခ်က္ျမွဳပ္ဇာတိအရပ္မဟုတ္ေလသည့္ ရန္ဘက္ေဟာင္း၏ေျမဝယ္ ဗမာအလုပ္သမားတုိ႔ကား လက္ကုိင္တယ္လီဖုန္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ထုိင္းရဲ၊ထုိင္းဓားျပ၊ထုိင္းလမ္းသူရဲအုပ္စုတည္းဟူေသာ၊အႏၱရာယ္အသြယ္သြယ္ကုိ ဂ်က္ဆီဂ်ိမ္းႏိုင္ေရးအတြက္၊ အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္သတင္းေပးၾကလ်က္အစၥေရး ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔ၾကီးေမာ့ဆက္ပင္အရွဳံးေပးရေလာက္ေအာင္ က်င့္သားရၾကကုန္၏။
“ၾဆာ၊ေက်ာက္ဖားမီးပြဳိင့့္မွာ ဒန္း(ရဲဂိတ္)ခ်ထားတယ္ေနာ္”
“ပင္နာဆြန္ဆုိဒ္ထဲကုိ ပုလိပ္ဝင္ဖမ္းေနျပီၾဆာေရ”
“ပါေတာင္ကမ္းေျခမွာ ပုလိပ္ေတြဝင္ေမႊေနျပန္ျပီၾဆာေရ့။ပတ္စပုိ႔နဲ႔ဝါ့ပါမစ္ရွိရင္လည္းဖမ္းတာပဲတဲ့ၾဆာ”
“ထုိင္းနတ္ကလိမ္(ဓားျပ)ေတြ ထလန္ရာဘာေတာထဲက ဗမာအလုပ္သမားအိမ္ကိုဝင္တုိက္တာ၊ေရႊသုံးက်ပ္သားယူသြားတဲ့ အျပင္ အမ်ဳိးသမီးကုိပါမုဒိန္းက်င့္သြားတယ္တဲ့ၾဆာ”
“ၾဆာဒင္လမ္းေပၚထြက္ရင္၊ဝုိင္လူးေတြ(ထုိင္းျမီးေကာင္ေပါက္လမ္းသူရဲ)ေတြၾကည့္ေရွာင္ေနာ္။ဆုိင္ကယ္ေတြအုပ္စုဖြဲ႔ျပီးဘလာခ်ီလုိက္
တုိက္ တတ္တယ္ဆုိလား”
ထုိမွ်မကႏုိင္ငံတကာဧည့္သည္မ်ားျဖင့္ စည္ပင္ဖြံ႔ျဖိဳးလွပါသည္ဆုိေသာ ဖူးခက္ျမိဳ႕ၾကီးဆီသုိ႔ နယ္ခံထုိင္းပုလိပ္မ်ားထက္ ပို၍တန္ခုိး ထြားေလသည့္ ဘန္ေကာက္ေနျပည္ေတာ္မွ၊အမည္နာမတစ္ဒါဇင္ေက်ာ္ခန္႔ရွိေသာ အထူးပုလိပ္အဖြဲ႔တုိ႔သည္လည္း အထူးစစ္ဆင္ေရး အျဖစ္ ရံဖန္ရံခါ ၾကြေရာက္ေတာ္မူၾကေလ၏။
“ဘန္ေကာက္ရဲေတြ ဖူးခက္ကုိဆင္းလာတယ္တဲ့ဗ်ဳိ႕၊လြတ္ေအာင္သာေရွာင္ၾကေပေရာ့”
“ဘန္ေကာက္စစ္သားႏွစ္ရာေက်ာ္ဖူးခက္ကိုေရာက္ေနျပီတဲ့ေနာ္”
သင္းတုိ႔ေရာက္လာၾကသည္မွာျမိဳ႕ရြာေအးခ်မ္းသာယာေရးအလုိ႔ငွာကား မဟုတ္။ေျမြပူရာကင္းေမွာင့္ ထုိင္းပုလိပ္အခ်င္းခ်င္း၊ သူခိုး လက္မွ သူဝွက္လုေဝစုခြဲရန္သာျဖစ္ေလရာ ၾကားထဲကခါးနာရသူတုိ႔မွာ ဗမာအလုပ္သမားငထြားတုိ႔သာျဖစ္ေခ်သည္တစ္မံု႔။ ။
(ႏွစ္)
ဖူးခက္ဟူေသာထုိင္းေတာင္ပုိင္းျမိဳ႕ၾကီးတြင္ ေနၾကရလင့္ကစား ျပည္ထဲအေရးေပါက္ႏွင့္ေက်းဆုိဘိသကဲ့သုိ႔ ယုိးဒယားျပည္စစ္တပ္ ၾကီး၏ ေျပာင္ေျမာက္လွေသာအာဏာသိမ္းေမာ္ကြန္းႏွင့့္အစုိးရအေျပာင္းအလဲသတင္းတုိ႔သည္လည္း လြန္ခဲ့ေသာ(၂၀၀၆)ခုႏွစ္မ်ားဆီမွ စတင္၍ တစ္ရံမလပ္၊ခပ္စိပ္စိပ္ၾကားေနခဲ့ရေခ်သည္။
“ၾဆာဒင္၊ႏုိင္ယုတ္(ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္)သက္ဆင္ထြက္ေျပးသြားျပီတဲ့ေနာ္၊စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းလုိက္ျပီ”
“အခုအသစ္တက္လာတဲ့ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္က သက္ဆင့္တပည့္ဗ်ၾဆာဒင္ရ”
“ဟင္းခ်က္တဲ့ပုဒ္မနဲ႔ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ကုိ ရာထူးကျဖဳတ္ခ်လိုက္ျပန္ျပီၾဆာဒင္၊အခုအသစ္တက္လာတဲ့ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္က သက္ဆင့္ေယာက္ဖ တဲ့ခင္ဗ်”
“ျပဳတ္သြားျပန္ျပီဆရာဒင္ေရ၊အဝါဘက္ေတာ္သား အဘီဆစ္တက္လာျပန္ျပီဗ်”
“အဘီဆစ္လည္းျပဳတ္ျပန္ျပီၾဆာဒင္၊သက္ဆင့္ညီမတက္လာျပန္ျပီတဲ့”
ထုိင္းစစ္တပ္သည္အာဏာသိမ္းရာတြင္ ကမၻာ့စံခ်ိန္က်ဳိးေလရာ ထုိသုိ႔သိမ္းေလတုိင္းတြင္ ၾဆာဒင္အပါအဝင္ ဗမာေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္ သမားတုိ႔ခမ်ာ၊ကမၻာပ်က္ခါနီးေယာင္တီးေယာင္အ၊လူလာျဖစ္ရဘိသကဲ့သုိ႔ က်ီးလန္႔စာစား က်ီးကန္းေတာင္းေမွာက္ျဖစ္ရသည္ခ်ည္းျဖစ္ ေလ၏။သုိ႔ေသာ္ျငား ရာဇဝင္ထဲတြင္ တန္ခိုးရွိန္ေစာ္အာႏုေဘာ္ထြန္းေျပာင္ေလသည့္ သာကီဝင္အမ်ဳိးေကာင္းသားပီပီ ၾဆာဒင္သည္ တပည့္ေက်ာ္တုိ႔ကုိ အားငယ္ေတြေဝစိတ္မျဖစ္ေပၚေစရန္အလို႔ငွာ မေၾကာက္တရားကို ေဟာခဲ့ရသည္မွာလည္း အၾကိမ္ၾကိမ္ျဖစ္ေလ၏။
“သိပ္လည္း အေၾကာက္မလြန္ၾကေလနဲ႔ကြယ္တုိ႔။ဒီမုိကေရစီစနစ္မွာ စစ္တပ္က အခ်ိန္အၾကာၾကီးဝင္ျပီးစြက္ဖက္လုိ႔မရဘူးလကြဲ႔။ ေမာင္တုိ႔လည္း ၾကံဳေနၾကားေနရသားပဲဥစၥာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲအသစ္မက်င္းပခင္ ႏွစ္လတန္သည္သံုးလတန္သည္သည္းခံၾကပါအံုးလဟ”
“အင္း၊ ၾဆာဒင္ေျပာတာ ဟုတ္ေတာ့ဟုတ္သလိုလုိပဲ။မဟုတ္ေတာ့လည္း ဘာမွတတ္ႏိုင္တာမွ မဟုတ္တာ။ၾဆာဒင္ေျပာဖူးသလို သတိ ေလးကပ္ျပီးေတာ့သာ ခရီးဆက္ၾကပါစုိ႔ရဲ့ၾဆာ”
“ဟုတ္ပါတယ္ၾဆာ၊ဒီျပႆနာဟာ ထုိင္းလူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္းအဝါအနီကြဲျပီး ရန္ေစာင္ေနၾကတဲ့ကိစၥပါေလ။ဒီမုိကေရစီစနစ္ၾကီးက်င့္သံုးေန တာမုိ႔ စုိးရိမ္စရာမရွိေလာက္ဘူးထင္ပါရဲ့”
ဤသုိ႔လွ်င္ေၾကာက္၍ေၾကာက္ကာ ေၾကာက္လာသည့္မွ အေၾကာက္ဇာတ္လမ္းမဆံုးမီစပ္ၾကား ၾဆာတပည့္တစ္သုိက္မွာ ကၽြန္းကုိင္းမီ၊ ကုိင္းကၽြန္းမီ အခ်င္းခ်င္းအားေပးႏွစ္သိမ့္ၾကရင္း ျပည္ေတာ္မျပန္ႏိုင္မီကာလမ်ား၌၊ေခြး…ျဖဴေတာမတုိးဝ့ံသည့္ဘဝႏွင့္ပင္ ေၾကာက္ ေၾကာက္ႏွင့္က်င္လည္ခဲ့ရျပန္ေခ်သည္။
(၃)
သုိ႔ေသာ္လြန္ခဲ့သည့္သံုးလခန္႔၊တစ္ခုေသာညေန၌ စုိးရိမ္တၾကီးခုနစ္သံခ်ီေအာ္ဟစ္ရင္း၊ၾဆာဒင့္ျခံတြင္းသုိ႔ေျပးဝင္လာသည့္ ကပၸလီငယ္၏ ေအာ္သံမွသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံေရး၏ စုိးရိမ္ ေရမွတ္သုိ႔စတင္ေရာက္ရွိခဲ့ျပန္ေလသည္။
“ထုိင္းစစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းျပန္ျပီၾဆာဒင္ေရ့”
“ေဟ၊ဟုတ္လား။ခါတုိင္းလုိပဲေနမွာပါေမာင္ရယ္”
“မဟုတ္ေလာက္ဘူးထင္တယ္ေနာ္ၾဆာ။ပထမေၾကညာတာက ခဏသိမ္းသလုိလုိ ေရြးေကာက္ပြဲအျမန္ဆံုးျပန္က်င္းပေပးမလုိလုိနဲ႔။ အခုေနာက္ဆံုးေၾကညာတာက အာဏာသိမ္းသက္တမ္းဟာ အနည္းဆံုးတစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာမတဲ့၊အာဏာသိမ္းတဲ့အဖြဲ႔နာမည္ကလည္း ႏုိင္ငံေတာ္ျငိမ္ဝပ္ပိျပားေရးအဖြဲ႔ဆုိလား၊ဘာဆုိလားပဲၾဆာ။ဒီအတုိင္းဆုိရင္ေတာ့ မဟန္ေလာက္ဘူးထင္တယ္ေနာ္”
ၾဆာေကာင္းထံတြင္နည္းခံခဲ့ရေသာ တပည့္ေက်ာ္၏တင္ၾကိဳေတြးဆခ်က္ကား ေသြးထြက္ေအာင္မွန္လွေၾကာင္းေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ရပ္ မ်ားက သက္ေသခံလ်က္ရွိေခ်၏။
“ထုိင္းစစ္တပ္ကေတာ့ ထုိင္းတႏုိင္ငံလံုးက ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမွန္သမွ် ဗမာေသာ၊လာအုိေသာ၊ကေမၻာဒီးယားပါမက်န္ဖမ္းကုန္ျပီ ၾဆာဒင္ေရ။ကေမၻာဒီးယားေတြျပန္ေျပးၾကပံုမ်ား ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းေတြထဲမွာစစ္အတြင္း ဗံုးဒဏ္ေရွာင္ၾကသလုိမ်ဳိးပါပဲၾဆာ”
“ထုိင္းစစ္တပ္က ဝင္ဖမ္းရင္ ပုလိပ္ေတြလုိ ေငြေပးျပီးညွိလုိ႔မရဘူးခင္ဗ်။အဲ၊ ညွိတဲ့ေစ်းကလည္း ဘတ္ေသာင္းခ်ီသတဲ့”
“ထုိင္းစစ္သားေတြ တလစြပ္ေစ်းထဲဝင္ေမႊေနျပန္ျပီဗ်ဳိ႕”
ဗမာလူမ်ဳိးပီပီ ျငိမ္ဝပ္ပိျပားေရးတည္းဟူေသာ အသံကိုၾကားသည္ႏွင့္နားထဲကစိမ့္ေနေသာ ၾဆာဒင္ခမ်ာ၊(၁၉၈၈)ခုႏွစ္ကာလမ်ားဆီက ျမန္မာနဝတေခတ္ကုိပင္လြမ္းဆြတ္တသမိေစရန္ ဖန္လာေခ်၏။အာဏာသိမ္းထုိင္းစစ္တပ္သည္ တည္ေဆာက္ျပဳျပင္ယုိးဒယား ျပည္ တစ္ခြင္မဟာစီမံကိန္းၾကီးကုိ ေန႔မအားညမအားအားသြန္ခြန္စုိက္အေကာင္အထည္ေဖာ္သည္ဟူ၏။
သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မည့္ အေရးေၾကာင့္ကာလရွည္ၾကာ ဆုိင္းငံ့ေနခဲ့ေသာ ဖူးခက္ဆူရတ္ဌာနီမီးရထားလမ္းစီမံကိန္းကုိ ဖုတ္ပူမီးတုိက္စတင္ရန္ လံုးပန္းလ်က္ရွိ၏။ ရွိသမွ်အကုန္ထုတ္ေရာင္းမည့္ေပၚလစီအရ၊ထုိင္းႏုိင္ငံ၏အရန္စြမ္းအင္အျဖစ္သုိမွီးထားေလေသာ ကမ္းလြန္ေရနံ လုပ္ကြက္တုိ႔ကုိ ျပည္ပ ကုမၸဏီမ်ားသုိ႔တင္ဒါေခၚရန္ပင္ စုိင္းျပင္း ေနၾကျပီဟုဆုိၾကသည္။
စာရင္းစစ္မရွိေလဟန္ထင့္။ထုိင္းႏိုင္ငံ၏ဘ႑ာေတာ္တုိ႔ကုိ စိတ္တုိင္းက်ထုတ္ယူသံုးစြဲေနၾကသည္မွာ နဝတတက္ခါစ ဗဟုိဘဏ္ကုိ အႏုၾကမ္းစီးသည့္အျဖစ္ေဟာင္းကုိပင္ သတိရစရာေကာင္းလွပါေခ်၏။
ယင္းအခါသမယတြင္ ထုိင္းႏိုင္ငံေရာက္ဗမာအလုပ္သမားတုိ႔မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ သတင္းစကားမ်ားၾကားဝယ္ ဇီးျဖဴသီးကုိစေကာထဲတြင္ လွိမ့္ဘိသကဲ့သုိ႔ရွိေနျပန္ေခ်သည္။
“ထုိင္းစစ္တပ္ကေန၊ဘတ္တစ္ေထာင္ေက်ာ္နဲ႔သံုးလခံဘတ္အသစ္လုပ္ေပးေနျပီ။မဖမ္းေတာ့
ဘူးတဲ့”
“သံုးလမဟုတ္ျပန္ဘူးတဲ့ခင္ဗ်။တႏွစ္ခံဘတ္(အလုပ္သမားကဒ္ျပား)လုပ္ေပးျပန္ျပီ၊ဘတ္သံုးေထာင္ေက်ာ္က်မတဲ့၊ပတ္စပုိ႔နဲ႔ဝါ့ပါမစ္ကေတာ့ ေနာက္ခါလာေနာင္ခါ ေစ်းတဲ့”
“စစ္တပ္ကဆြဲရင္ အာမခံမရဘူးေနာ္”
(ေလး)
ေနာက္ဆံုးရသတင္းမွာ ထုိင္းကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ပရာရြတ္ခ်န္အုိးခ်ားသည္ အစုိးရအဖြဲ႔သစ္၏ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ေတာ္မူေလျပီ ဟူ သတည္း။
ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္အသစ္၏ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ျမြက္ၾကားေလသည့္ ႏွစ္နာရီနီးပါးၾကာျမင့္ေလသည့္ မာရသြန္မိန္႔ခြန္းရွည္တုိ႔မွာ စစ္တပ္ကုိေထာက္ခံပါသည္ဟူေသာ ထုိ္င္းလူမ်ဳိးတုိ႔ပင္ နားကေလာၾကသည္ဆုိ၏။အာဏာသိမ္း ထုိင္းစစ္တပ္၏ေျခလွမ္းမ်ားကား တစ္စက္ကေလးမွေအးဖြယ္မျမင္ေခ်။စစ္တပ္ႏွစ္တပ္အၾကားပုိပုိနားလည္မွဳရရွိေရးအတြက္ ဗမာျပည္ပ်ဴဂါမတြင္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွစ္ဦး ဒူးတုိက္ေဆြး ေႏြးၾကသည့္သတင္းအေပၚ တပည့္ေက်ာ္ေဖၾကည္၏မွတ္ခ်က္မွာ မွတ္သားထုိက္ လွေပသည္။
“အမွန္ေတာ့၊ဘာအလုပ္မွမယ္မယ္ရရမရွိတဲ့၊ထုိ္င္းစစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ဗမာစစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြထားစရာမရွိေအာင္ ခ်မ္းသာေနၾကတာကုိ အားက်ေနၾကတာခင္ဗ်။ထုိင္းနဲ႔ အေမရိကန္ပူးတြဲေလ့က်င့္ေနက်ေကာ္ဘရာစစ္ဆင္ေရးကုိေတာင္ ရပ္ထားရတာ အခုထုိင္းစစ္တပ္က ဗမာစစ္သားေတြကုိေခၚျပီး သင္တန္းေပးအံုးမတဲ့။အံ့ေရာ။ေဂါေဏနေဂါေဏာေတာ့ျဖစ္ကုန္ျပီၾဆာဒင္ေရ့၊အမေလး၊ျဖစ္ရပံုမ်ား ဗမာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ထုိင္းဘုရင့္ သက္ေတာ္ရွည္အမတ္ၾကီးရဲ့ ေမြးစားသားတဲ့ခင္ဗ်”
ေလမင္းသား၏မွတ္ခ်က္ကားတစ္နည္းတစ္ဖံုမွတ္သားစရာေကာင္းျပန္ေခ်သည္။
“အမွန္ေတာ့ ထုိင္းႏိုင္ငံဟာစစ္တပ္အားကုိးနဲ႔ ပေဒသရာဇ္ေခတ္၊အာဏာရွင္စံနစ္ဆီျပန္ဦးတည္ေနတာပါၾဆာဒင္ရာ။ဗမာစစ္ဗုိလ္ေတြဟာ အာဏာရွင္လက္စြဲက်မ္းကိုအရည္က်ဳိေသာက္ထားတာဆုိေတာ့ ထုိင္းေတြက တပည့္ခံတာဆန္းေတာ့မဆန္းလွပါဘူးေလ။အမယ္၊ ေရဒီယုိမိန္႔ခြန္းမွာ ထုိင္းကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မိန္႔ခြန္းေျခြတဲ့အခါမ်ား ဟုိတုန္းကလို ဗမာကုိ ဖမားလုိ႔ေတာင္မသံုးေတာ့ဘူး။ဘာတဲ့၊ရီပတ္ ဗလစ္ေအာ့ ျမန္မား၊ျမန္မားဆုိျပီး ျမန္မားခ်င္းထပ္ေနေလရဲ့၊ဗမာစစ္တပ္ရဲ့ဇာတ္ညြန္းကုိခုိးခ်ျပီး ကျပမဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီးပရာရြတ္ကမ္းအုိးခ်ား ရဲ့ ဇာတ္အဖြဲ႔ၾကီးကုိ ေစာင့္သာၾကည့္ေပေတာ့ၾဆာ”
မည္းၾကဳတ္ေသာမဟူရာအသားအရည္ပိုင္ရွင္ ကပၸလီကေလး၏ အျမင္မွာလည္း တစ္မ်ဳိးတစ္ဘာသာျဖစ္၍ ဆင္ျခင္ထုိက္လွေလသည္။
“လက္ရွိထုိင္းအာဏာသိမ္းမွဳဟာ ၁၉၆၂ခုနွစ္ဗမာျပည္မွာ ဦးေနဝင္းအာဏာသိမ္းတာနဲ႔ဆင္တူတယ္ဗ်။တုိင္းျပည္ကအထုိက္အေလ်ာက္ ျပည့္စံုေနေသးလုိ႔ ဘာမွမသိသာေသးတာ။ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ထုိင္းစစ္တပ္ဟာသူရဲေကာင္းၾကီးေပ့ါ။ အဲ ..။ေနာက္ ဆယ္ႏွစ္ေစာင့္ၾကည့္။ ထုိင္းေတြဖြတ္ေၾကာျပာမစုရင္ ၾဆာ့တပည့္ကုိ ၾကိဳက္တဲ့ မယ္စၾကာဝဠာနဲ႔ေပးစားလုိက္”
(ငါး)
တပည့္ေက်ာ္ပညာရွိတုိ႔၏ သံုးသပ္ခ်က္တို႔ေၾကာင့္ ၾဆာဒင့္မွာ တစ္ကိုယ္လံုးရွိအေမႊးအမွ်င္ေတြ ေထာင္ကုန္ေလ၏။ၾဆာျဖစ္ေသာ္ျငား အေျဖမသိ၊ထြက္ေပါက္မရွိသည့္ အေျခအေနမုိ႔တပည့္တုိ႔ကုိပင္ ၾဆာျပန္တင္ရျပန္သည္။
“ေနပါဦးတပည့္တုိ႔ရ။သူတုိ႔ဘာသာသူတုိ႔ဘယ္စနစ္နဲ႔ခ်ီတက္ခ်ီတက္၊ငတုိ႔က အေနသာၾကီးမဟုတ္လား”
“ဒံုးေဝးပါ့ၾဆာဒင္ရယ္။အမ်ဳိးသားေရးေဇာင္းေပးတဲ့စနစ္မွာ ဗမာေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြအတြက္ဘယ္မွာလာေနရာရွိပါ့မတုန္း။အခု လတ္တေလာ ဗမာအလုပ္သမားအေရးကုိ ေျပလည္ေအာင္ညွိႏုိင္းေဆာင္ရြက္ေနသေယာင္လုပ္ေနတာဟာ ထုိင္းလူမ်ဳိးငပ်င္းေတြနဲ႔ အစားထုိးမရလုိ႔၊ဗမာေတြမရွိမျဖစ္လုိ႔ခင္ဗ်။အသားတုိးတိရိစၦာန္ေတြကုိ စားရတဲ့အရြယ္မေရာက္ခင္၊တယုတယ ေမြးတာ၊ႏြားေတြကုိ ခုိင္းေကာင္းတုန္းဂရုစုိက္တာေတြသတိရစမ္း ပါၾဆာရယ္။ၾဆာဒင္ၾကပ္ၾကပ္ၾကီးမွတ္သားထားဖုိ႔က ဒီစနစ္ၾကီးအတုိင္းသာဆက္သြားေနရင္ မၾကာခင္ထုိင္းႏုိင္ငံၾကီး မြဲေတျပာက် ေတာ့မွာ ေသခ်ာတယ္”
“ဒါဆုိလည္း ဖူးခက္မွာအေျခမဟန္ရင္ျဖင့္ ျပည္ေတာ္ျပန္ၾကရံုပဲေပါ့ေမာင္တုိ႔ရာ”
“ေရာ၊ေျပာေနလ်က္နဲ႔ညံ့ေလျခင္းၾဆာ။ ျပည္ေတာ္ျပန္ရေအာင္၊ ဗမာျပည္မွာဘယ္မတုန္းေကာင္းမြန္ေသာအစုိးရ၊ သန္႔ရွင္းေသာအစိုးရ။ ငတ္မဲ့အတူတူေတာ့ ေျခေညာင္းမခံခ်င္ပါေတာ့နဲ႔ၾဆာရယ္”
တပည့္တုိ႔၏အဆုိအတုိင္းသာျဖစ္ခဲ့မူ၊ၾဆာဒင့္ဘဝသည္ေရွ႕တုိးတံပုိး၊ေနာက္ဆုတ္လွည္းတုတ္ေပတကား။သုိ႔ဆုိလွ်င္ ဤဘဒၵကမၻာ မဟာ ပထဝီေျမျပင္၌ ဆင္ျခင္တံုတရားကင္းမဲ့စြာ၊လူႏွင့္လူခ်င္းဖိႏွိပ္လ်က္ လူညြန္႔ခူးသည့္စစ္ဝါဒီစံနစ္ဆုိးမွကင္းလြတ္ေသာ၊တာဏံ ပုန္းေအာင္း ရာ၊ေလဏံမွီခိုလဲေလ်ာင္းရာအရပ္သည္ အဘယ္မွာနည္း။
စစ္တိမ္ရိပ္တုိ႔၏ဗ်ဴဟာဆင္မွဳေၾကာင့္ အာကာတစ္ျပင္လုံးစစ္မုိး ေမွာင္ေန ခ်ိန္တြင္ ၾကည္ႏူးခ်မ္းေျမ့စြာ မွီခိုလဲေလ်ာင္းႏိုင္သည့္ မယ္စၾကာဝဠာ၏ရင္ခြင္ႏွင့္တူလွေသာ ၊စစ္ေဘးကင္းရာအရပ္ဆီသုိ႔ ၾဆာဒင္တစ္ ေယာက္၊ခိုဝင္ပုန္းေအာင္းေနလုိလွေခ်၏။

မင္းဒင္
၀၅ၾသဂုတ္၂၀၁၄ေန႔ထုတ္ သည္ေလးဒီးစ္ဂ်ာနယ္မွ။

Asthma (1) ပန္းနာ (၁)

ကြ်န္ေတာ္အသက္ ၂၅ ပါ။ ရင္က်ပ္ေရာဂါခံစားခဲ့ဘူးပါတယ္။ ခုေတာ့မျဖစ္တာၾကာျပီ။ အသက္ ၂ဝ မွာ ႕႕႕႕႕ မွာ အလုပ္ လုပ္ရင္းနဲ႔ ၁ ႏွစ္တိတိ ရင္က်ပ္ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ အေအးစာေတြစားရင္ျပန္ေပၚေနတတ္တယ္ဆရာ။ ရင္က်ပ္ေရာဂါ အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳးေသာက္ရမလဲဆရာ။ အခုလည္း ႕႕႕႕႕ ကိုသြားဖို႔လုပ္ေနတယ္ဆရာ။ အေအးပိုင္းဆိုေတာ့ ရင္က်ပ္ေရာဂါျပန္ျဖစ္မွာစိုးတယ္ဆရာ။ အစားေသာက္ေကာ ေရွာင္စရာလိုေသးလားဆရာ။ ရင္က်ပ္ေရာဂါၿဖစ္စဆို လမ္းေလ်ွာက္ရင္လည္း ေမာျပီးအိပ္လို႔ရွိရင္လည္း လည္ေခ်ာင္းထဲမွာ တစီစီနဲ႔ေအာ္ေနတယ္ဆရာ။ အသက္ရႈအရမ္းက်ပ္လာျပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ကေဆးေငြ႕ရႈခိုင္းတယ္ဆရာ။ ဒါရႈျပီးရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္း သက္သာတယ္ဆရာ။ ေနာက္ျပန္ျဖစ္တတ္ေသးလားဆရာ။

ႏွစ္စဥ္ ေမလရဲ႕ ပဌမအဂၤါေန႔ကို ကမာၻ႔ပန္းနာေရာဂါေန႕လို႔ သတ္မွတ္တာမို႔ ဒီစာက ရာသီစာျဖစ္သြားေရာ။ ေမးတဲ့လူကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ဝမ္းနာကိုယ္ ပိုသိတဲ့လူေတြထဲမယ္ ပန္းနာသမားေတြလည္း ပါတယ္။ နာတာရွည္ေရာဂါ ျဖစ္ျပီ ဆိုရင္ လူနာကိုယ္တိုင္က သူ႔ေရာဂါအေၾကာင္းကို ေဆးဆရာေတြလို သိေနပါျပီ။ ပန္းနာသည္၊ ေသြးတိုးသမား၊ ဆီးခ်ိဳ ရွိသူမ်ားေပါ့။ အခုမွျဖစ္စ ေရာဂါသည္လက္သစ္ေတြကေတာ့ ေလ့လာရဦးမွာေပါ့ေလ။ ကဲ စ, ဖတ္ေပ-မွတ္ေပေတာ့။

လူဦးေရ ၅% မွာ ျဖစ္တယ္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္ ေယာက္်ားေလးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တာ သိသာတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လို႔ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေရာဂါေတြထဲမယ္ ကုဘို႔ခက္တာဆိုရင္ ေဆးစာအုပ္ေတြမယ္ အရွည္ၾကီး ေရးၾကတယ္။ သီအိုရီေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ အဖံုဖံု၊ စံုေနေအာင္ေရးတာ။ မေသခ်ာရင္ ေဆးဆရာေတြ လွ်ာရွည္ပံုေျပာရရင္၊ ျဗိတိန္-ပန္းနာေရာဂါ အသင္းက ပန္းနာကုထံုးကို ေရးထားတာ စာမ်က္ႏွာ ၄၄ဝ ေတာင္ရွိတယ္။

ပန္းနာအေၾကာင္းေျပာရင္ (အလာဂ်ီ)နဲ႔ ဆက္ေျပာရတယ္။ မတည့္တာကို ေျပာမွန္း သိမွာေပါ့။ (အက္စ္မာ) လို႔ ေခၚတာလည္း လူအေတာ္မ်ားမ်ား သိတာဘဲ။ Asthma ကို အသံထြက္ရင္ (သ)သံ မထြက္ရဘူးဆိုေပမဲ့ YouTube သြားျပီးရွာရင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမွာ သမားေတာ္လုပ္ေနသူ အသံထြက္တာ (အက္စ္သ္မာ) လို႔ (သ) သံကို မေဖ်ာက္ႏိုင္ဘဲ၊ (လက္ခ်ာရိုက္) တာ ေတြ႕ရတယ္။

ပဌမဆံုး ေပးခ်င္တဲ့ အၾကံကေတာ့ ေတာသြားေနၾကေပေတာ့လို႔။ ျမိဳ႕သားေတြမွာ ၂၅ ရာႏွဳန္း အျဖစ္မ်ားေနသတဲ့။ တမတ္သား ဆိုတာကလည္း ေခတ္စားတယ္ မဟုတ္လား။ ကေလးေတြမွာ ပိုမ်ားလာေနသတဲ့။ ကေလးမွာမ်ားေတာ့ ေရာဂါကလည္း ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲတာမို႔ သူတို႔ ၾကီးလာတာနဲ႔ ကေလးေရာ၊ လူၾကီးေရာ အျဖစ္မ်ားတာ ျဖစ္လာေရာ။ ဂုဏ္ယူခ်င္လဲ ယူေပါ့ေလ၊ ခ်မ္းသာတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္ဆိုဘဲ။ အဲ ဒါေပမဲ့ ဝင္ေငြနည္းတဲ့ အုပ္စုမွာ ပိုမ်ားျပန္ေရာ။

ပန္းနာ ျဖစ္သူေတြ ဂုဏ္တင္ေျပာႏိုင္တာလဲ တကယ္ရွိပါတယ္။ Hygiene hypothesis တကုိယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး ဂရုစိုက္လြန္းလို႔ ျဖစ္တာလဲရွိသတဲ့။ ေမာင္သန္႔ရွင္း၊ မသန္႔ရွင္းတို႔ကို ေျပာတာေပါ့။ ဒီေတာ့ သိပ္ သန္႔ခ်င္ေနတာျဖစ္ရင္ ေလ်ွာ့ေပါ့။ အလုပ္အမ်ိဳးအစားနဲ႔လဲ ဆိုင္ႏိုင္တာမို႔ လက္ရွိ အလုပ္မ်ိဳးကေန ေျပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းပါ။ က်ဳပ္တို႔ျပည္မွာ အလုပ္ေတြေပါလွဆိုဘဲ။ သတင္းစာမွာ ဖတ္ရတာ။ သံသယမ်ားတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြက ခ်ည္-သိုးေမႊး-သားေမႊး၊ အဝတ္အထည္၊ ဓါတုပစၥည္း၊ အမံႈ႕လုပ္ငန္း၊ အနံ႔အသက္ မ်ားတဲ့လုပ္ငန္း စတာေတြပါ။ ခ်ဳပ္ေျပာရရင္ မ်ိဳးဗီဇနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္တို႔ ဆက္စပ္ျပီး ပန္းနာေရာဂါရတာပါ။ မ်ိဳးရိုးျဖစ္ေတာ့ ပိုက္ဆံတမတ္ေပး ေမြးစားခိုင္းယံုနဲ႔ မရဘူးေလ။

စိတ္ဖိအားမ်ားျခင္းနဲ႔လဲ ဆိုင္တဲ့လူေတြမွာ ဆိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေတာ့ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတာ ေကာင္းတယ္။ ငယ္ရြယ္တံုးက ပဋိဇီဝေဆးေပးရတာတို႔၊ ဗိုင္းရပ္ပိုး အဝင္ခံဘူးတာတို႔ကိုလည္း ထည့္စဥ္းစားရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးေတြကို ေဆးကုရင္ ပိုျပီးသတိရွိရပါလိမ့္မယ္။

(အက္စမာ) မွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတာပါ။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာက Bronchial asthma အသက္ရွဴတာနဲ႔ဆိုင္ျပီး ေနာက္တမ်ိဳးက ႏွလံုးေရာဂါကေန ဆက္ျဖစ္တာ Cardiac asthma ပါ။ မသိရင္ ရင္ၾကပ္လို႔ဆိုတိုင္း ရမ္းကုရင္ ဒုကၡ ပိုေရာက္ေစတယ္။ အသက္ရွဴလမ္းကို က်ယ္ေအာင္လုပ္တဲ့ေဆးက ႏွလံုးမေကာင္းသူေတြအတြက္ ေရနစ္သူ ဝါးကူထိုး ျဖစ္ေစပါတယ္။

ဘာေရာဂါျဖစ္ျဖစ္ ေဆးကုတာမွာ ေရာဂါတရားခံကို ရွင္းရတာနဲ႔ သူ႔ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာေတြကို သက္သာေအာင္ လုပ္တာဆိုျပီး ႏွစ္ပိုင္းရွိရပါတယ္။ ရင္ၾကပ္-ပန္းနာ Asthma ကို ကုတာမွာ အေၾကာင္းရင္းကို မသိတာမ်ားလို႔ ျဖစ္လာတာကို သာသက္သာေစမဲ့ ေဆးကိုပဲ ေပးရတာျဖစ္တယ္။ အေပ်ာက္ကုႏိုင္တာ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျပန္ျပန္ျဖစ္ရတာပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အေၾကာင္းကိုရွာပါ။ ေဆးေၾကာင့္လား၊ ဥပမာ (အက္စ္ပရင္)။ တကယ္လို႔ ေရွာင္မရမဲ့အရာျဖစ္ေနရင္၊ ဆိုပါစို႔ ပတ္ဝန္းက်င္ေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ အဲဒါေတြကို ကိုယ္နဲ႔ယဥ္ပါးေအာင္လုပ္နည္း Desensitization ကို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ကရိကထေတာ့ မ်ားတာေပါ့။ က်န္တာေတြကေတာ့ သက္သာေစမဲ့ ေဆးနည္းေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါမွာလည္း ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတာပါ။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ သံုးမ်ိဳး။ သက္သာေဆး၊ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ အေရးေပၚေဆး။

ေလျပြန္က်ယ္ေဆးေတြကို ေရတိုအတြက္ ပန္းနာသည္တိုင္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ခဏခဏ ၾကပ္ေနသူမ်ားကို စတီရြိဳက္ရွဴေဆး သိပ္မမ်ားေအာင္ေပးရမယ္။ အရင္က Theophylline (Aminophylline) ကို ပါးစပ္က ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ ေန႔တိုင္း ဆက္ျဖစ္သူမ်ားကိုေတာ့ စတီရြိဳက္ရွဴေဆး နဲ႔ β-2 agonist ရွဴေဆး တြဲေပးရမယ္။ ဒီထဲကမွ သိပ္ဆိုးေနရင္ စတီရြိဳက္ ေသာက္ေဆးပါ တြဲလိုက္ရင္ သက္သာမွာပါ။

(MDI) ဆိုတာ ေခတ္မီပန္းနာသည္မ်ားရဲ႕ လက္ကိုင္အိပ္ထဲ အျမဲထားရမဲ့ အေဆာင္ပစၥည္းတခုပါ။ ဒီေဆးက အျမန္ ထိေရာက္တဲ့ ရွဴေဆးေပါ့။ ဒါနဲ႔ အဆင္မေျပတဲ့ လူအိုေတြ၊ ေျပာတဲ့အတိုင္း မလုပ္ခ်င္တဲ့လူနာေတြ အတြက္ကေတာ့ Asthma spacer ဆိုတာကို သံုးေစပါတယ္။ Nebulizer ဆိုတဲ့ အေငြ႔ရွဴတာမ်ိဳးလည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ သက္သာေဆးအုပ္စုထဲမွာ ေရတိုအတြက္ Salbutamol, Levalbuterol, Terbutaline, Bitolterol ေခၚတဲ့ ေဆးေတြ ရွိေသးတယ္။ ဒီေဆးေတြက ပါးစပ္ကေပးရင္ ေျခတံု-လက္တံု-ရင္တံု ျဖစ္တတ္တယ္။ Epinephrine, Ephedrine စားေဆး၊ ထိုးေဆးက သမားရိုးက် ထိေရာက္တဲ့ေဆးေတြပါ။ သံုးေနၾကဆဲပါ။ ပိုစိတ္ခ်ခ်င္ရင္ Ipratropium bromide ကိုေပးပါတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါရွိရင္ေတာင္မွ ေပးႏိုင္တယ္။ နဲနဲေတာ့ၾကာလို႔ လာမယ္-ၾကာမယ္ အစားေပါ့။

ပန္းနာမွာ ကာကြယ္ေဆးဆိုတာက တျခားေရာဂါေတြနဲ႔ သေဘာသဘာဝ မတူဘူး။ မျဖစ္ေအာင္ဆိုတာ မၾကပ္ေအာင္နဲ႔ ၾကပ္ရင္လဲ သက္သာေအာင္ေပးတဲ့နည္းပါ။ (စတီရြိဳက္) ေဆးေတြပါဘဲ။ ၾကာၾကာသံုးသူမ်ားဆိုရင္ သတိထားဘို႔က အဆီစုတတ္လို႔ ဝမယ္။ အစားသိပ္စားခ်င္လို႔လည္း ဝမယ္။ အရိုးပြတတ္တယ္။ အသံၾသတာတို႔၊ မွက္ခရုျဖစ္တာတို႔လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ အလာဂ်ီအတြက္ Burmeton, Citrizine တို႔လိုေဆးမ်ိဳးပါ တြဲေပးရတတ္ပါေသးတယ္။

ခုေနာက္ဆံုး အသံုးမ်ားတဲ့ေဆးတြဲေတြကေတာ့ စတီရြိဳက္ရွဴေဆးနဲ႔ တာရွည္ခံေလျပြန္က်ယ္ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ Advair Seretide, Budesonide, Formoterol, Symbicort တို႔လည္းပါတယ္။

ၾကည့္ဘူးၾကမွာပါ Panic room ဇာတ္ကားထဲမွာ Jodie Foster ရဲ႕သမီးအျဖစ္ ကေလးဇာတ္လိုက္ Kristen Stewart ဟာ ပန္းနာသည္ေလးအျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ရတယ္။ တကယ့္ဘဝ ပန္းနာသည္ မင္းသမီးကေတာ့ နာမည္ၾကီး (လင္းေဆး-လိုဟန္) ေပါ့။ အေရးေပၚ ေဆးရံုေတာင္တက္ယူရသတဲ့။ ေဆးရံုဆင္းေတာ့ အေလးခ်ိန္ ၁၅ ေပါင္ ၾကီးမ်ားေတာင္ က်သြားတာကို ျမင္တဲ့လူေတြက၊ “မင္း သိပ္ဟုတ္သြားပါလား” လို႔ ခ်ီးမြမ္းၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ပန္းနာသည္ မင္းသမီး ျပန္ေျပာတာက “သူတို႔ေျပာပံုကျဖင့္ အရင္က က်မ အေတာ္မလွဘူးလို႔ ေျပာေနတဲ့အတိုင္းဘဲ” တဲ့။

(လင္းေဆး-လိုဟန္) လို အေရးေပၚျဖစ္ရင္ ေအာက္စီဂ်င္ေပးဘို႔လိုရင္လိုမယ္။ Salbutamol or Terbutaline တို႔ကို Ipratropium နဲ႔တြဲျပီး၊ အေငြ႔အျဖစ္ ရွဴခိုင္းမယ္။ ပါးစပ္ကေန စတီရြိဳက္ေပးတယ္။ Ketamine ဆိုတဲ့ ေမ့ေဆးလည္း ေပးႏိုင္တယ္။ ဆားခါးကိုလည္း ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးႏိုင္တယ္။ အသက္ရွဴစက္နဲ႔ ကူေပးတာမ်ိဳး သံုးပါတယ္။

ဆရာဝန္ေတြက ဘယ္လိုဘဲ အဲဒီနည္းေပါင္းစံုနဲ႔ ကုႏိုင္ပါတယ္ေျပာေျပာ၊ ပန္းနာသည္ ၁ဝ ေယာက္ရွိရင္ ၅ ေယာက္က ဆရာဝန္ေတြကို အားမကိုးပါ။ တျခားနည္းေတြ ရွာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလထဲကပိုးေတြ၊ အမွံဳေတြကို သန္႔ေပးနည္းကို လက္ေတြ႔မွာ ထိေရာက္တယ္လို႔ သက္ေသမျပႏိုင္ပါ။ စိတ္ပညာနည္း၊ ေယာဂနည္း။ တရားထိုင္နည္းေတြကိုလည္း ထိေရာက္တယ္လို႔ ညႊန္းမေပးခ်င္ပါ။ အပ္စိုက္ကုတာကိုေတာင္ စာရင္းမသြင္းေသးပါ။ (ဟိုမီယိုပက္သစ္) နည္းကေတာ့ နည္းနည္းနီးစပ္လာပံုရေနပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ရုရွား-ပညာရွင္တဦး တည္ထြင္တဲ့ Buteyko method အသက္ရွဴနည္း ကိုေတာ့ သံုးႏိုင္ပါတယ္လို႔ ဆရာဝန္ေတြက ေထာက္ခံထားျပီးပါျပီ။

ျဖစ္ေနမွေတာ့ စိတ္မပ်က္နဲ႔။ ညားျပီးသား ခြဲဘို႔ခက္သလို ၾကည့္ေပါင္းေပါ့။ နည္းေပါင္းစံုရွိတာဘဲ။ အၾကံေပးခ်င္တာက ၾကပ္လာျပီဆိုရင္ အၾကာၾကီး ေစာင့္မေနပါနဲ႔။ ျမန္ျမန္ ေဆးကုလိုက္ပါ။ ညဥ့္နက္သန္းေကာင္မွာ ထျဖစ္တတ္တယ္။ ပန္းနာ ဆိုတာ ေသျခာသူ၊ ႏွလံုးေရာဂါ မရွိသူ၊ ဆန္းဆန္း ျပားျပားေတြလည္း လက္လွမ္း မမီသူမ်ားအတြက္ ေဆးထိုးပိုက္ ၂ စီစီ တေခ်ာင္းနဲ႔ (အဖီဒရင္း) ထိုးေဆး တလံုးေဆာင္ထားရင္ အေရးေပၚအတြက္ အလြယ္ဆံုးပါ။ လက္ဖ်ံအေရျပား ေအာက္မွာ ၁ စီစီသာပါတဲ့ ထိုးေဆးကို တဝက္ေလာက္ ထိုးေပးလိုက္ရင္ ၁ဝ မိနစ္ထက္ မၾကာပါ။ ၾကပ္တာေတြ ေခ်ာင္သြားပါ လိမ့္မယ္။ လိုမွ က်န္တဲ့တဝက္ထိုးပါ။ ရင္တံုတာေလးေတာ့ သီးခံေပါ့။

စိတ္မပ်က္နဲ႔ေနာ္။ အံ့စရာတခုေျပာမယ္။ အားကစားသမားေတြမွာ အေတာ္မ်ားမ်ား ပန္းနာရွိၾကသတဲ့။ ဆိုပါစို႔ အိုလံပစ္ ကစားသမားေတြရဲ႕ ၁၅ ရာႏွဳန္းမွာ ပန္းနာရွိတယ္ဆိုဘဲ။ ဒါကေတာ့ ရွဴနာရွိဳက္ကုံုး ပန္းနာသည္လံုးလံုးျဖစ္ပါေစ အားကစား လုပ္လို႔ရတာကို ေျပာခ်င္တာ။ ဒီေတာ့ ပန္းခ်င္ ပန္းပါေစ၊ ေရႊတံဆိပ္သာမွန္း။

ပန္းနာထသူေတြအတြက္ အေရးေပၚ သိထား-ေဆာင္ထားစရာေတြ
• Beta-adrrenergic agonists ေဆး၊ Albuterol sulfate 1.25-1.5 mg. Metaproteranol 10-15 mg. Isoetharine 2.5-5 mg, Bitolterol mesylate 0.5-1.5 mg တခုခုကို Nebulizer ရွဴေဆးအျဖစ္ သံုးတယ္။
• Terbutaline sulfate 0.25-0.5 mg S/C, Epinephrine 1:10000 (0.1-0.3 ml) S/C အေရျပားေအာက္မွာ ထိုးေပးတယ္။ (ဒီေဆးကို ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လရွိသူ၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိသူေတြကို မေပးပါ။)
• Steroid စတီရြိဳက္ေဆး၊ (Prednisone 60-180 mg/day) ေပးျပီး၊ ေနာက္ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ ေပးသြားရမယ္။
• Anticholinergics ေဆးကိုလဲတြဲေပးႏိုင္တယ္။ အရင္က Atropine ကိုသံုးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း Ipratropium bromide ေဆးသံုးလာတယ္။ Ipratropium (500 mg = 2.5 ml) ေဆးကို Nebulizer ေဆးကို တမ်ိဳးထဲျဖစ္ျဖစ္၊ Albuterol နဲ႔ေရာျပီးျဖစ္ျဖစ္ ေပးႏိုင္တယ္။
• Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး (Septrin, Doxycycline, Tetracycline, Cipro) ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသက္ရွဴလမ္း ပိုးဝင္ေနရင္ေပးရမယ္။
• ေအာက္စီဂ်င္၊

တျခားေဆးေတြလဲ သံုးပါေသးတယ္။ (Cromolyn and Nedocromil (Cromolyn, Nedocromil); Leukotriene Receptor Antagonists (Montelukast, Zafirlukast); 5-Lipoxygenase inhibitor (Zileuton); Methylxanthines (Theophylline); Immunomodulators (Omalizumab)

ေရတို-ပန္းနာသက္ေသာေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။ (Inhaled Short-Acting Beta-adrrenergic agonists (Albuterol CFC, Albuterol HFA, Pirbuterol CFC, Levalbuterol HFA); Nebulizer solution (Albuterol, Levalbuterol, R-albuterol); Anticholinergics (Ipratropium, Ipratropium with albuterol); Corticosteroids (Prednisolone, Prednisone)

ပန္းနာကင္းရွင္း၊ ခ်မ္းသာျခင္းနဲ႔ ျပည့္စံုၾကေစေသာဝ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Al-Qaeda declares new branch in Indian sub-continent‘အယ္လ္ကိုင္ဒါ’ ေတာင္အာရွမွာ စခန္းခြဲဖြင့္မည္။ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားဒက္ရွ္နဲ႔ ျမန္မာျပည္ေတြမွာ လႈပ္ရွားမည္

• Al-Qaeda ‘အယ္လ္ကိုင္ဒါ’ ေခါင္းေဆာင္ Ayman al-Zawahiri ေအမင္ အယ္လ္-ဇဝါဟာရီ ကေန ေတာင္အာရွ တိုက္ငယ္မွာ စခန္းခြဲဖြင့္မယ္လို႔ မေန႔ကေျပာလိုက္ပါတယ္။ အြန္လိုင္း ဂ်ီဟဒ္ အၾကမ္းဖက္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အုပ္စုရဲ႕ SITE မွာ ဗီဒီယိုကေနတဆင့္ ေျပာလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
• ‘အယ္လ္ကိုင္ဒါ’ အဖြဲ႔ဟာ လက္ရွိ အာဖကန္နစၥတန္နဲ႔ ပါကစၥတန္မွ ာလႈပ္ရွားေနပါတယ္။
• အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားဒက္ရွ္နဲ႔ ျမန္မာျပည္ေတြမွာ အစၥလမ္းမစ္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြလုပ္မယ္လို႔ ေၾကာညာလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

  ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၄-၉-၂ဝ၁၄

http://news.yahoo.com/al-qaeda-declares-branch-indian-sub-continent-190808390.html

ထား၀ယ္ရာဇ၀င္အက်ဥ္း

ထား၀ယ္ေခၚတြင္ျခင္း အရင္းအစ
=======================
ရွင္ေတာ္ဗုဒၶ(၁၁)၀ါအရတြင္ ယခုထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္ (၁၂)မုိင္အကြာ ေက်ာက္ေထာင့္ရြာအနီးရွိ ေ၀မိႆ ကေတာင္(ယခု ကနန္းေတာင္)ေခၚသည့္ေတာင္ထိပ္၌ ေဒသစာရီၾကြခ်ီေတာ္မူလာၿပီး ထက္၀ယ္ဖြဲ႔ေခြ ေနေတာ္မူသည္ကုိ အ စြဲျပဳ၍ ယြန္း၊ ရွမ္း၊ ယိုးဒယားတုိ႔ဘာသာျဖင့္ “ထ၀ွာ”ေဒသကို “ထား၀ွယ္တုိင္း”ဟုတြင္ေလသည္။ ေႏွာင္းအခါ အေခၚေရြ႕ေလ်ာ လာသျဖင့္ “ထား၀ယ္”ဟူ၍ ေခၚေ၀ၚၾကသည္မွာ ယေန႔တုိင္ပင္။

ယင္းအခါက ယင္းေဒသ၌ ပထမဦးစြာ ျမန္မာ၊ ယြန္း၊ ရွမ္းတုိ႔ ေရာျပြမ္းလ်က္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ ေနထုိင္ၾကေလ သည္။

ယင္းေနာက္ ျမန္မာတုိ႔ အဆက္အႏြယ္ျဖစ္သည့္ “နရုတိမင္း”သည္ ယခု ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ ေျမာက္ဖက္ (၄၇)မုိင္အကြာ ၌ ေအာင္သာ၀တီၿမိဳ႕ (ယခု ကလိန္ေအာင္ရြာ)ကို တည္ေထာင္၍ အုပ္စုိးေလသည္။

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၉၄ ခုႏွစ္တြင္ “နရိႏၵမင္း”လက္ထက္ ေအာင္သာ၀တီၿမိဳ႕မွ ေျပာင္းေရႊ႕ကာ ယခု ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွအ ေရွ႕ေျမာက္ဖက္ (၁၀)မုိင္ခန္႔အကြာတြင္ “ဘူမိေဒ၀နဂရၿမိဳ႕သစ္”ကို တည္ေထာင္အုပ္စုိးေလသည္။

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၃ ခုႏွစ္တြင္ ယင္းဘူမိေဒ၀နဂရၿမိဳ႕မွတဖန္ ေျပာင္းေရႊ႕၍ မနီးမေ၀းေဒသ၌ပင္ (ယခု “ပကာရီ ရြာ”ဟုေခၚသည့္သတၱဳတြင္းေဒသ)၌ “မႈိင္းကာရီၿမိဳ႕သစ္”ကို ရွမ္းၿမိဳ႕စားတစ္ဦး တည္ေထာင္၍ အုပ္စုိးျပန္ေလသည္။

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၂၇၆ ခုႏွစ္တြင္ ရွမ္းအမတ္ႀကီး “ၾသရာဂလုံ”သည္ ထား၀ယ္ျမစ္အေနာက္ဖက္ကမ္းရွိ (ယခု “ၿမိဳ႕ ေဟာင္းရြာ”ေခၚသည့္)သာဂရၿမိဳ႕ကို လာေရာက္တုိက္ဖ်က္ၿပီး (ယခု ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွေျမာက္ဖက္ ၃ မုိင္အကြာ (“ဆင္ဆိပ္ရိပ္” ေဒသ၌ “ေညာင္ခရားၿမိဳ႕”ကုိ တည္ေထာင္အုပ္စုိးခဲ့ရာ မင္း(၆)ဆက္တုိင္ ျဖစ္ေလသည္။ ယင္းေနာက္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၃၅၇ ခုႏွစ္မွ ၄၃၈ ခုႏွစ္အထိ မြန္မ်ား လာေရာက္တုိက္ဖ်က္၍ အုပ္စုိးျပန္ေလသည္။

ယင္းသို႔ျဖင့္ ထား၀ယ္တုိင္းအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးတုိ႔ကို ျမန္မာ၊ ယြန္း၊ ရွမ္းႏွင့္မြန္မ်ား သူတျပန္ ငါတလွည့္ တုိက္ ဖ်က္၍ အုပ္စုိးၾကရာမွ...

“ဥၾသေအာ္သည္၊ ထား၀ယ္တည္”ဟူေသာ နံသင့္အကၡရာ အမွတ္သေကၤတအရ...

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၆ ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း(၁၃)ရက္၊ စေနေန႔တြင္ (ယခု ထင္ရွားရွိသည့္ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေနရာ)၌ “သာယာ၀တီၿမိဳ႕”ဟု သမုတ္လ်က္ ၿမိဳ႕သစ္တည္၍ “မင္းနဲလွ”အုပ္စုိးေလသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ၁၃၁၆ ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း (၁၃)ရက္ေန႔တြင္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕တည္သည့္အႏွစ္(၂၀၀)ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ ပြဲကို ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားႏွင့္(၃)ရက္တုိင္တုိင္ က်င္းပေလရာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ နာမည္ေက်ာ္ ကြက္စိပ္ဆရာႀကီး “ဒဂုံဆရာတင္” လည္း လာေရာက္၍ ကြက္စိပ္ေျပာေလသည္။

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၂၁ ခုႏွစ္တြင္ အေလာင္းမင္းတရားႀကီးဦးေအာင္ေဇယ်သည္ မြန္ေဒသကို ေအာင္ႏိုင္ၿပီးေနာက္ ယိုးဒယားသို႔ စစ္ခ်ီစဥ္ ထား၀ယ္စစ္ေၾကာင္းခ်ီတပ္က ထား၀ယ္ သာယာ၀တီၿမိဳ႕ကို ေအာင္ႏုိင္သျဖင့္ မင္းနဲလွကို ကြပ္မ်က္ၿပီး ၿမိဳ႕၀န္ “ေဒ၀ဒိဗၺ”ကို အုပ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့ေစေလသည္။

(အေလာင္းမင္းတရားႀကီးဦးေအာင္ေဇယ်သည္ ယိုးဒယားသို႔စစ္ခ်ီရာ လမ္းခရီးတြင္ နာဖ်ား၍ အနိစၥေရာက္ရွာရသျဖင့္ ယိုးဒယားခ်ီတပ္ ျပန္လည္တပ္ေခါက္ခဲ့ရေလသည္။)

ဘႀကီးေတာ္မင္းတရားလက္ထက္ အဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲျဖစ္၍ အဂၤလိပ္စစ္တပ္မ်ားသည္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၈၆ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ပထမတုိက္ခုိက္သိမ္းယူၿပီးေနာက္ ယင္းႏွစ္ ေတာ္သလင္းလျပည့္ေက်ာ္(၂)ရက္ေန႔ “ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ(၈)ရက္ေန႔”တြင္ ဒုတိယေျမာက္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ကို လာေရာက္သိမ္းယူလုိက္ေလသည္။

အဂၤလိပ္မ်ား ထား၀ယ္ကို သိမ္းယူၿပီးလွ်င္ ယခုၿမိဳ႕လယ္ရွိ ရုံးႀကီး တည္ေဆာက္ထားသည့္ဘုရားကုန္း၌ ဘုရားေစတီ ႏွင့္သိမ္မ်ားကို ၿဖိဳဖ်က္ကာ ေျမဖုိ႔ညိႇလ်က္ ခရိုင္၀န္ရုံးႀကီး တည္ေဆာက္ထားသည္မွာ ယခုမ်က္ျမင္အတုိင္းပင္။

ယင္းရုံးႀကီးႏွင့္မနီးမေ၀းေနရာမ်ားတြင္ ျမဴနီစီပယ္ရုံး၊ ဂါတ္ဌာန၊ ေစ်းႀကီး၊ အထက္တန္းေက်ာင္းႀကီးမ်ား ရွိေလသည္။ ေဆးရုံႀကီးကား ရုံးႀကီးမွ အေရွ႕ဖက္ တစ္မုိင္ခန္႔အကြာ ရွမ္းမလည္ဆြဲရပ္၌ ရွိေလသည္။

ယင္းႏွင့္မနီးမေ၀းရုံးႀကီးမွ ၂ မုိင္ေက်ာ္ခန္႔အကြာ ေက်ာက္ေမာ္ရပ္ႏွင့္ေက်ာက္ေမာ္ႀကီးရပ္မ်ားတြင္ ေထာင္ႀကီးႏွင့္စစ္ တပ္မ်ား ရွိေလသည္။ ယင္းစစ္တပ္အနီး၌ ေဘာ္လုံးကြင္းႏွင့္ေလယာဥ္ကြင္းမ်ား ရွိေလသည္။

ရုံးႀကီးမွ ေျမာက္ဖက္တစ္မုိင္နီးပါးခန္႔အကြာ ေရွးေခတ္က ကြ်ဲတုိက္ပြဲမ်ား က်င္းပရာျဖစ္သည့္ကြ်ဲတုိက္ျပင္ေျမကြက္၌ ယခုအခါ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္မီးစက္ရုံႀကီး ေဆာက္လုပ္ထားရွိေလသည္။

ရုပ္ရွင္ရုံကား (၁)ေရႊ၀ယ္သီရိရုံ၊ (၂)ႏွင္းရုံ၊ (၃)နယူးလုိက္ရုံ ေပါင္းသုံးရုံ ရွိေလသည္။ ၿမိဳ႕လယ္၌ပင္ ေရႊေတာင္စားေစတီ ေတာ္ႀကီးႏွင့္မဟာျမတ္မုနိရုပ္ပြားေတာ္။ ၂၇ ေတာင္အျမင့္ ဉာဏ္ေတာ္ရွိ ရပ္ေတာ္မူရုပ္ပြားေတာ္၊ ရဟႏ ၱာသမုတ္သိမ္ႏွင့္ ေက်ာင္းတုိက္မ်ား ရွိေလသည္။

ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ ျမဴနီစီပယ္၏အက်ယ္အ၀န္းမွာ အေနာက္ဖက္ ထား၀ယ္ျမစ္ဆိပ္ကမ္းမွ အေရွ႕ဖက္ေလယာဥ္ကြင္းအစပ္ အထိ သုံးမုိင္။

ေတာင္ဘက္ ၾကက္စားျပင္ရပ္ကြက္မွ ေျမာက္ဖက္ ဆင္ဆိပ္ရပ္ကြက္ကမ္းနားအထိ ေလးမုိင္အက်ယ္အ၀န္းရွိေလ သည္။ ထား၀ယ္တစ္ခရုိင္လုံး၏နယ္နိမိတ္မွာ...

ေျမာက္ဖက္၌ ေမာ္လၿမိဳင္ခရိုင္၊
ေတာင္ဖက္၌ ၿမိတ္ခရိုင္၊
အေရွ႕ဖက္၌ ယိုးဒယားနယ္၊
အေနာက္ဖက္ ဘဂၤလားေအာ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။

ထား၀ယ္ခရုိင္ကို ၿမိဳ႕နယ္(၄)ခု ခြဲထားေလသည္။
(၁)ထား၀ယ္ၿမိဳ႕နယ္
(၂)ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕နယ္
(၃)သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္
(၄)ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္မ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။

(၁)ထား၀ယ္ၿမိဳ႕နယ္ကို ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ပိုင္မင္း အုပ္ခ်ဳပ္၍ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေပၚ၌ ရုံးစိုက္သည္။ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မ၌ ရဲဌာနတစ္ခု။ ၀ဲကြ်န္ရပ္၌ ရဲဌာနတစ္ခု၊ ေက်ာက္မဲေတာင္(သတၱဳတြင္း)ရြာ၌ ရဲဌာနတစ္ခု ရွိေလသည္။ စာပို႔တုိက္မွာ ၿမိဳ႕ေပၚ၌ တစ္ခု။ ေက်ာက္မဲေတာင္(သတၱဳတြင္း)ရြာ၌ တစ္ခုရွိေလသည္။

(၂)ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕နယ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕ပိုင္မင္းသည္ ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕၌ပင္ ရုံးစုိက္၍ ၎ၿမိဳ႕တြင္ပင္ ရဲဌာ နတစ္ခုႏွင့္စာပို႔တုိက္တစ္ခုရွိေလသည္။ ယင္းေလာင္းလုံးၿမိဳ႕အပိုင္ ထား၀ယ္အငူစြန္းေပၚ၌ တည္ထားေသာ “ရွင္ေမာ္ေစတီ ေတာ္”သည္ ထင္ရွားေက်ာ္ေစာေလသည္။ ၎ျပင္ ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕မွအကြာ။ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေပၚမွ ဆယ္မုိင္ေက်ာ္အကြာ ထင္ရွား သည့္ေမာင္းမကန္ေရခ်ဳိးဆိပ္ ရွိသည္။ ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕နယ္သည္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ ၈ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းသည္။

(၃) သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕ပိုင္မင္းသည္ သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕တြင္ ရုံးစိုက္၍ သရက္ ေခ်ာင္းၿမိဳ႕၌ ရဲဌာနတစ္ခု၊ ၀င္း၀ရြာ၌ ရဲဌာနခြဲတစ္ခုႏွင့္စာပို႔တုိက္တစ္ခု ရွိသည္။ ယင္းသရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕ကား ရွင္ေတာင့္ပုံေျခ ရင္း၌ တည္ထား၍ ရွင္ေတာင့္ပုံေတာင္ေပၚရွိ ရွင္ေတာင့္ပုံေစတီေတာ္သည္ ထင္ရွားေက်ာ္ေစာေလသည္။ ယင္းရွင္ေတာင့္ပုံ ေတာင္သည္ ေရွးအခါက ေတာင္တက္လမ္း မတ္ေစာက္သျဖင့္...
“ေတာင့္ပုံ ေတာင့္ပုံ ရွင္ေတာင့္ပုံ
ေတာင့္ပုံမတ္ေစာက္၊ တက္မေရာက္၊
ေအာက္က ကြမ္းယာ၊ ေရႊပလားန၊ ပူေဇာ္ပါကိုေလ”ဟူ၍ ထား၀ယ္ဒိန္းသံျဖင့္ စပ္ဆုိထားရွိေလသည္။

၎သရက္ၿမိဳ႕မွ ေတာင္ဘက္ ပန္းေတာရြာရွိ “ေရႊေတာင္”ေခၚ ေတာင္သည္လည္း ထင္ရွားေလသည္။

ေအာင္ေဇယ်သေဘၤာဆိပ္
ထား၀ယ္ျမစ္သည္ ၿမိဳ႕တည္ရွိသည့္ဆိပ္ကမ္းေနရာ၌ တျဖည္းျဖည္း ေသာင္ထြန္း၍ ေရတိမ္သျဖင့္ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာ ႀကီးမ်ား မသြားမလာႏုိင္ၾကပဲ ေလွသေဘၤာငယ္မ်ားသာ သြားလာ၀င္ထြက္ဆုိက္ကပ္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာႀကီး မ်ားသည္ ၿမိဳ႕မွ(၁၇)မုိင္ခန္႔အကြာ (၀ါ) ပင္လယ္၀(ထား၀ယ္ျမစ္၀)မွ မုိင္(၂၀)ေက်ာ္ခန္႔အကြာ “ဆင္ျဖဴရွင္ရြာ”ဆိပ္ကမ္း၌သာ ဆုိက္ကပ္ႏုိင္ၾကေလသည္။ ရန္ကုန္မွ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ထား၀ယ္ႏွင့္ၿမိတ္ၿမိဳ႕မ်ားသုိ႔ အစဥ္သြားလာေနသည့္ “ေအာင္ေဇယ်သေဘၤာ ႀကီး”သည္ လစဥ္မွန္မွန္ေရာက္ရွိ၍ ဆင္ျဖဴရွင္ဆိပ္ကမ္းေဘာတံတားႀကီးတြင္ ဆုိက္ကပ္ေလသည္။

ေအာင္ေဇယ်သေဘၤာႀကီးႏွင့္အျခားေရယာဥ္မ်ားစီးသည့္ခရီးသည္မ်ား ဆိပ္ကမ္းသို႔ မေရာက္မီ ခပ္လွမ္းလွမ္းမွ ဆိပ္ ကမ္းႏွင့္ ၂ မုိင္ေက်ာ္ခန္႔အကြာတြင္ တည္ရွိသည့္ေရႊေတာင္ႏွင့္ရွင္ေတာင့္ပုံေတာင္တုိ႔၏သာယာေ၀ဆာသည့္ရႈခင္းႏွင့္ေတာင္ ထိပ္ေပၚရွိ သပၸါယ္လွစြာေသာဘုရားေစတီမ်ားကို ဖူးျမင္ရသျဖင့္ အထူးပင္စိတ္ၾကည္ႏူးဘြယ္ျဖစ္ေပသည္။ ၎ျပင္ ရွင္ေတာင့္ ပုံေတာင္ေျခရင္း၌ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ေနအိမ္တုိက္တာ ရုံး ရဲဌာန ေက်ာင္းစသည့္အေဆာက္အဦမ်ားကိုလည္း ရႈျမင္ရ ေလသည္။

ေအာင္ေဇယ်သေဘၤာဆိုက္ကပ္လွ်င္ ယင္းသေဘၤာဆိပ္လမ္းမွ ေရလမ္းျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဘုတ္၊ စက္ေလွမ်ားျဖင့္၎၊ ကုန္းလမ္းမွ ေမာ္ေတာ္ကားျဖင့္၎ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေပၚသို႔ လာေရာက္ၾကေလသည္။

ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းျဖင့္ သြားရလွ်င္ ဆင္ျဖဴရွင္ဆိပ္ကမ္းရြာမွစ၍ ၂ မုိင္ခန္႔အကြာ “ပန္းေတာရြာ” ယင္းရြာမွစ၍ ရြာ ခ်င္းဆက္စပ္လ်က္ “သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕” “ေက်ာက္ေျမာင္းရြာ” ‘‘ေမာ္ရွည္ကုန္းရြာ” “ကဇီရြာ” “ပိန္းေတာရြာ” “ပန္းျပင္ရြာ” “သ ရက္ႏွစ္ခြရြာ” “သင္းကြ်န္းရြာ” “ရန္ေတာင္ရြာ” “ေညာင္စင္ရြာ” “ေရႊဂူေခ်ာင္းတံတားႀကီး” ႏွင့္ “ေရႊဂူေတာင္” “ရွင္မုတၳီး”တန္ခုိး ႀကီးဘုရား တည္ရွိသည့္ “ရွင္မုတၳီးရြာ” “ကႏုိင္းေတာရြာ” “အလယ္ကုန္းရြာ” “ကူးတုိ႔ရြာ” “ေက်ာက္ရပ္ရြာ” “ေပါက္တုိင္းေခ်ာင္း တံတားႀကီး”ကို ျဖတ္၍ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေပၚသို႔ ေရာက္ရွိေလသည္။
(ယင္းလမ္းမွာ ထား၀ယ္မွ ၿမိဳ႕ၿမိဳ႕အထိ သြားေသာ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းမႀကီး ျဖစ္ေလသည္။)

ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕သည္ ၁၅ မုိင္ကြာေ၀းသည္။ (၄)ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ေရျဖဴၿမိဳ႕ပုိင္မင္းသည္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ ၁၄ မုိင္ကြာသည့္ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရုံးစိုက္၍ ယင္းေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရဲဌာနတစ္ခု၊ စာပို႔တုိက္တစ္ခုႏွင့္ကလိန္ ေအာင္ရြာတြင္ ရဲဌာနတစ္ခု၊ ကန္ေပါက္ရြာတြင္ ရဲဌာနတစ္ခုႏွင့္စာပို႔တုိက္တစ္ခု ထားရွိေလသည္။

ေရျဖဴၿမိဳ႕ႏွင့္ကလိန္ေအာင္ရြာသည္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕မွ ေရးၿမိဳ႕သုိ႔သြားသည့္ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းတြင္ ရွိ၍ ထား၀ယ္ျမစ္ဖ်ား ကိုျဖတ္၍ ေဆာက္လုပ္ထားေသာ ကလိန္ေအာင္တံတားႀကီးသည္ ၁ ဖာလုံခန္႔ရွည္၍ ထား၀ယ္ခရုိင္တြင္ အရွည္ဆုံးေသာတံ တားႀကီးျဖစ္ေလသည္။

ယင္းအျပင္ ကလိန္ေအာင္ရြာႀကီးသည္ ထား၀ယ္ႏွင့္ေရးၿမိဳ႕သြားသည့္ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းတြင္ တစ္၀က္ခရီးျဖစ္၍ ေမာ္ေတာ္မ်ား ေခတၱစခန္းခ်ရပ္နားၿပီး ေန႔လယ္စာ ထမင္းဟင္း လဘက္ရည္မ်ားကို ခရီးသည္တုိ႔ ၀ယ္ယူစားေသာက္ၾကေလ သည္။

ထား၀ယ္ခရုိင္အတြင္း ထင္ရွားတန္ခုိးႀကီးသည့္ဘုရားေစတီမ်ားမွာ...

ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ေပၚႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္တြင္း ေရႊေတာင္စားေစတီေတာ္ႀကီး၊ ေလာကမာရဇိန္မဟာျမတ္မုနိရုပ္ပြားေတာ္၊ ရပ္ေတာ္ မူ ၂၇-ေတာင္အျမင့္ရွိ ရုပ္ပြားေတာ္ႀကီး၊ ၁၈-ေတာင္ရပ္ေတာ္မူရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးႏွစ္ဆူ၊ သင္းခ်ဳိင္းကုန္းရွိ ၾကက္သံဒုိင္းေစတီေခၚ (ၾကက္မင္းေစတီ)။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အႀကီးဆုံးျဖစ္သည့္အလ်ားဉာဏ္ေတာ္ ၁၆၂-ေတာင္ရွိေသာ “ေလာကသရဖူေလ်ာင္းေတာ္မူဆင္းတု ေတာ္ႀကီး” “ရွင္မုတၳီးဘုရားဆင္းတုေတာ္” “ရွင္ဓာတ္၀ဲေစတီေတာ္”

ေလာင္းလုံးၿမိဳ႕နယ္အပုိင္ ထား၀ယ္အငူစြန္းရွိ “ရွင္ေမာ္ေစတီေတာ္” “လက္ခတ္ေတာင္ေစတီေတာ္”
သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္အပုိင္ သရက္ေခ်ာင္းၿမိဳ႕ရွိ ရွင္ေတာင့္ပုံေတာင္ေပၚ၌ တည္ထားေသာ “ရွင္ေတာင့္ပုံေစတီေတာ္”
ေရျဖဴၿမိဳ႕အပိုင္ ကလိန္ေအာင္ရြာရွိ “ဆံေတာ္ရွင္ေစတီေတာ္” နပုလယ္ရြာရွိ “စက္ေတာ္ရာတစ္ဆူ”တုိ႔ျဖစ္ေလသည္။

ထား၀ယ္ခရိုင္မွ ထြက္ကုန္မ်ားမွာ...
ဆန္စပါး၊ သံ၊ ခဲ၊ ၾကက္ေပါင္ေစး၊ (ေကာ္ပတ္)၊ သစ္၊ ၀ါး၊ ပုိးလုံခ်ည္၊ ခ်ည္လုံခ်ည္၊ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ဒူးရင္းယို၊ ကြမ္း သီးေျခာက္၊ သားေရဘိနပ္၊ သီဟုိဠ္သရက္ေစ့၊ ေဆးေပါ့လိပ္၊ ဓနိဖက္၊ ဓနိသၾကား၊ တံျမက္စည္း၊ ေျမအုိးေျမခြက္ စသည္တုိ႔ပင္

မုံ႔မ်ားမွာ...
ငါးမုံ႔၊ မုံ႔ျပား၊ (မုံ႔ပစၥလက္)၊ မုံ႔ဆား၊ ေကာက္ညႇင္းေပါင္း၊ ေကာက္ညႇင္းက်ည္ေတာက္၊ ေကာက္ညႇင္းေစ့၊ မုံ႔ခြက္သား၊ မုံ႔ ေခြသား၊ မုံ႔ကလပဲ၊ မူခြာ၊ မုံ႔လက္ေကာက္၊ မုံ႔ၾကာရုိး၊ (မန္းမေရြး)၊ မုံ႔ၾကာသီး၊ မုံ႔အုန္းေႏွာက္၊ မုံ႔အုန္းသား၊ (မုံ႔လုံးေရေပၚ)၊ မုံ႔ဆီ။ ကတုိးခြာ၊ ဆီထမင္း၊ မုံ႔ၾကြပ္လိပ္၊ (မုံ႔ေလေပြ)၊ မုံ႔ဖားေလာင္း၊ (မုံ႔လက္ေဆာင္း)၊ မုံ႔ကြ်ဲသဲ၊ ဘိတ္မုံ႔၊ ထန္းမုံ႔၊ မုံ႔တီဟင္းခါး၊ မုံ႔တီ လက္သုတ္၊ စသည္တု႔ိပင္...

သံခဲထြက္သည့္ သတၱဳထြက္သည့္(၀ါ)သတၱဳတြင္း(မုိင္း)ရွိသည့္အရပ္ေဒသမ်ားမွာ...
ထား၀ယ္နယ္ေျမာက္ဖက္တြင္ ကန္ေပါက္ရြာ၊ အုန္းပင္ကြင္းရြာ၊ ျပင္ႀကီးရြာ၊ ဖားေခ်ာင္းရြာ၊ ကလုံးထာရြာ၊ တလုိင္းယာ ရြာ၊ ဇပ္းဘာရြာမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ေတာင္ဖက္တြင္ မယ္ကဲရြာႏွင့္ပဲ့ရြာမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ အေရွ႕ဖက္ပုိင္းတြင္ ပကာရီရြာ၊ ပိန္း နဲေခ်ာင္းရြာ၊ ကုလားေခ်ာင္းရြာ၊ သစ္ကတုိးရြာ၊ ဟာျမင့္ႀကီးရြာ၊ ေျမးခႏီ ၱရြာ၊ ရွစ္ငုတ္ရြာ၊ သကၤန္းတုံးရြာ၊ ၀ကုန္းရြာ၊ ၀ပင္ရြာ၊ ေက်ာက္မဲေတာင္ရြာ၊ ေတာင္သုံးလုံးရြာ၊ သစ္ခက္ေခ်ာင္းရြာ၊ ဆိပ္ျဖဳန္းရြာ၊ ေျမးခံေပၚရြာ၊ ေညာင္ေခ်ာင္းရြာ၊ ေက်ာက္ဂူေတာင္ ရြာ၊ ဟိႏၵားရြာ၊ ေရႊေခ်ာင္းရြာ၊ ဖြတ္လက္တုိရြာ၊ ၀စြမ္းေခ်ာင္းရြာ၊ ေဖါင္းေတာရြာမ်ား ျဖစ္ေလသည္။
===============
  ေရႊ၀ယ္ဧ

စႏၵာမုနိေစတီ သမိုင္းေႀကာင္း

မႏၱေလးေတာင္ေျခက ထင္ရွားတဲ့ ေစတီေတာ္နဲ႔ ရုပ္တုေတာ္ တစ္ဆူျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၆၄-ခုႏွစ္တြင္ ဘုိးေတာ္ဘုရား(ေခၚ) ဗဒံုမင္းတရားသည္ မင္းကြန္းေစတီေတာ္
တည္ေနခ်ိန္၌ မင္းကြန္းအလယ္ကၽြန္းတြင္ သြန္းလုပ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ သံခ်ိန္ (၁၁၃၆၈)ပိႆာ ရွိေသာ
စႏၵာမုနိ ဘုရားရွင္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို ထုလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ မွတ္တမ္းမွာေရးပါတယ္။

လ၀န္းလို အသေရေတာ္ရွိလို႔
စႏၵာမုနိလို႔ အမည္တြင္တယ္လို႔ ဆိုပါသည္။
အဲဒီေနာက္ အမရပူရကို ပင့္ျပီး ပူေဇာ္ရာက ဘၾကီးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ နန္းစိုက္ရာ အင္း၀ကို ပင့္ျပီး
ေရႊဘိုမင္းလက္ထက္မွာ အမရပူရကို ျပန္ပင့္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၂၉ မွာေတာ့ မင္းတုန္းမင္းကယာယီစံေနတဲ့ နန္းေျမဘံုသာ စံနန္းေတာ္ကိုဖ်က္ျပီး ညီေတာ္ အိမ္ေရွ႔ ကေနာင္မင္းသားနဲ႔ သားေတာ္ေတြရဲ့
အေလာင္းေတြကို ဂူသြင္းျပီး ဂူနဲ႔ ၂ ေတာင္အကြာမွာ စႏၵာမုနိ ရုပ္ပြားေတာ္ ေစတီကိုတည္ခဲ့ပါတယ္။

ေစတီကို စႏၵာမုနိဘုရားလို႔ ေခၚၾကပါသည္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၇၅ မွာ ရေသ့ၾကီးဦးခႏၱီ ဦးေဆာင္ျပီး အဌကထာနဲ႔ ဌီကာ ေက်ာက္စာဂူေပါင္း ၅၀၈ ဂူ။
ေက်ာက္စာခ်ပ္ေရ ၁၅၂၄ ခ်ပ္၊ ဓမၼေစတီေပါင္း ၇၅၈ ေက်ာက္ခ်ပ္ေပါင္း ၁၇၇၄ ခ်ပ္နဲ႔ ပူေဇာ္ထားခဲ့ပါသည္။

မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္ ဘုရားပြဲေတာ္စႏၵာမုနိဘုရားပြဲေတာ္ကို သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္(၁)ရက္မွာ (၃)ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။
==============================
 

ျမန္မာတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈပံုရိပ္မ်ား

မႏၱေလး မဟာျမတ္မုနိသမိုင္းေႀကာင္း

ေဂါတမဗုဒၶ ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶ၏ကုိယ္ပြားသာလွ်င္ ျဖစ္တန္ရာ၏ဟု ရခုိင္လူမ်ဳိးမ်ား အယုံအႀကည္ရွိေသာ မဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ ရခုိင္လူမ်ဳိးတုိ႔ သမုိင္း မွတ္တမ္းအားလုံး၏ ကုိးကားခ်က္ျဖစ္သည္။ ထုိသမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာရွိခဲ႔ျပီးေနာက္ မ်က္ေမွာက္ထုံးတမ္းစဥ္လာမ်ားကုိ ထည့္သြင္းထားရွိခဲ့သည္။ သီရိလကၤာ၏ ပါဠိစာေပမွ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆင္းသက္ႀကီးထြားလာမွဳရွိျပီး ပုဂံ၏ လႊမ္းမုိးမွဳေအာက္မွာ ကုိးကြယ္မွဳ ဘာသာအယူ၀ါဒအဆင့္ဆင့္ထိ က်ယ္ျပန္႔လာခဲ့ပါသည္။
စႏၵသူရိယ ဘုရင္မင္းျမတ္ ရခုိင္ျပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔စဥ္အခ်ိန္အခါက ဗုဒၶရုပ္ထုေတာ္ကုိ သြန္းလုပ္ခဲ့သည္ဟု ရုိးရာဓေလ့ ထုံးတမ္းစဥ္လာယုံႀကည္မွဳ ထားရွိခဲ့သည္။ စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္ သည္ ဗုဒၶ၏ ေဟာႀကားျပသမွဳတုိ႔၏ သတင္းကုိ ႀကားသိရျပီး ဗုဒၶကုိရုိေသကုိးကြယ္ရန္ ဆႏၵျပင္းျပလာသည္ဟု အဆုိရွိေလသည္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံ သာ၀တၳိျပည္တြင္ သီတင္းသုံးေနထုိင္ေတာ္မူေသာ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶသည္ ထုိအေႀကာင္းအရာကုိ သိရွိလာေသာေႀကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶက သူ၏တပည့္သာ၀က တစ္ပါးျဖစ္ေသာ အရွင္အာနႏၵာအား ေျပာျပေလသည္မွာ “ေႀကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ေရနဂါးမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ထားသည့္ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ ျမစ္ပင္လယ္သမုဒၵရာ "ကုိ ျဖတ္ေက်ာ္လာရမည္ျဖစ္၍ ဤကဲ႔သုိ႔ေသာ ခက္ခဲႀကမ္းတမ္းေသာခရီးသည္ စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္အတြက္ အလြန္အႏၱရာယ္ရွိလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေႀကာင့္ တပည့္ရဟႏၱာ (၅၀၀) ႏွင့္အတူ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶသည္ ေကာင္းကင္ခရီးျဖင့္ ႀကြခ်ီေတာ္မူလာျပီး ေက်ာက္ေတာ္ျမဳိ႕၏ တဖက္ကမ္းရွိ ေမာရပဗၺတေတာင္၌ ဆင္းသက္ရပ္နားေတာ္မူခဲ႔ေလသည္။ ဤတြင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ေရွးေရွးဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာက က်င္လည္ေတာ္မူခဲ႔ေသာေနရာတုိ႔တြင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဓါတ္ေတာ္မ်ားကုိ ဌာပနာထည့္၍ ဘုရားပုထုိးမ်ားစြာတုိ႔ကုိ တုိင္းျပည္အႏွံ႔ တည္ထားကုိးကြယ္လာႀကလိမ့္မည္ဟု ႀကဳိတင္ေဟာကိန္းထုတ္ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ေပးခဲ့ေလသည္။ ဤကဲ႔သို ႔ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဗ်ာဒိတ္ေပးခ်ိန္တြင္" မဟာပထ၀ီေျမႀကီးသည္ တုန္လွဳပ္လာျပီး ပင္လယ္သမုဒၵရာေရတုိ႔သည္ ေရေႏြးအုိးဆူသကဲ့သုိ႔ ဆူပြက္လာခဲ့ေလသည္။" စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္သည္ ဤနိမိတ္ေဆာင္ေသာ လကၡဏာမ်ား၏ ဆုိလုိရင္းကုိ သူ၏ေဗဒင္ဆရာ၊ ဟူးရားတတ္တုိ႔အား ေမးျမန္းစုံစမ္းလွ်က္ တုန္လွဳပ္ထိတ္လန္႔ရျခင္းျဖစ္ေလသည္။ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶ ရခုိင္ျပည္ကုိ ေရာက္ရွိလာသည့္အေႀကာင္းအရင္းကုိ စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္ သိရွိေတာ္မူေသာအခါ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အေျခြအရံတုိ႔ႏွင့္အတူ သူ၏မိဖုရားေခါင္ႀကီး စႏၵရမာလာ၊ သူ၏မွဳးမတ္ တုိင္းသူျပည္သားတုိ႔ႏွင့္အတူ ပဗၺတေတာင္ေပၚသို႔ သြားေရာက္ႀကေလသည္။ ဘုရင္မင္းျမတ္သည္ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶအား အရုိအေသေပးျပီးေနာက္ ဗုဒၶက သူ႔အား "ပဋိစၥသမုပၸါဒ္စက္၀ုိင္းတရားေတာ္"ကုိ ေဟာႀကားသင္ျပခဲ့ေလသည္။ ယင္းျပီးေနာက္ ျမဳိ႕ေတာ္တြင္(၇) ရက္ႀကာ သီတင္းသုံးေနထုိင္ေတာ္မူမည္ကုိ ဗုဒၶကသေဘာတူလက္ခံေလသည္။ ျမဳိ႕ေတာ္မွ ျမတ္ဗုဒၶမထြက္ခြာမွီ ျမတ္ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ ျပဳေတာ္မူျပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀၀၀)တုိင္တုိင္ ႀကည္ရုိေလးစားမွဳခံရမည္ျဖစ္ေသာ ဆံေတာ္ဓါတ္ႏွင့္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ရုပ္ထုကုိယ္ပြားေတာ္တစ္ဆူထားခဲ႔မည္ဟု ဗုဒၶသေဘာတူလက္ခံေလသည္။
နန္းေတာ္ရာ၏ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ သီရိဂုတၱေတာင္ကုန္းေပၚတြင္ အေလးအျမတ္ထားရွိေသာ ဗုဒၶရုပ္ထုေတာ္ကုိ ေကာင္းကင္ဘုံ ဗိသုကာပညာရွင္ နတ္မ်ား၏ဘုရင္ သိႀကားမင္းႏွင့္အတူ စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္အပါအ၀င္ တုိင္းသူျပည္သားတုိ႔က တည္ထားကုိးကြယ္ႀကေလသည္။ ရုပ္ထုေတာ္အတြင္းပုိင္းသုိ႔ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶ၏ ရင္ေငြ႔ေတာ္ဓါတ္ထည့္လုိက္ေသာအခါ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶႏွစ္ဆူရွိလာသကဲ႔သုိ႔ ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။ အံ့ႀသႀကည္ညဳိစရာေကာင္းလွေသာ လကၡဏာရပ္မ်ား ေပၚထြက္လာေလသည္။ မဟာပထ၀ီေျမႀကီး တုန္လွဳပ္လာျပီး ရုပ္ထုေတာ္သည္ တျဖည္းျဖည္း အသက္ရွိသကဲ႔သုိ႔ သူ၏ ေနာင္ေတာ္ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶအား ႀကဳိဆုိသည့္အေနအထားႏွင့္ မတ္တပ္ထရပ္ေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶသည္ သူ၏သာ၀က တပည့္ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ သံတြဲဘက္သုိ႔ ေကာင္းကင္ခရီးျဖင့္ ႀကြခ်ီေတာ္မူေလသည္။ ယင္းအခ်ိန္အတြင္း စႏၵသူရိယဘုရင္မင္းျမတ္သည္ သူ၏ မူးမတ္ေသနာပတိတုိ႔ႏွင့္အတူ အေႀကာင္းကိစၥတုိ႔ကုိ တုိင္ပင္ျပီးေနာက္ ျမတ္ဗုဒၶ၏စစ္မွန္ေသာ ရုပ္ထုေတာ္အား ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ျပီး ပြဲလမ္းသဘင္မ်ား က်င္းပခဲ့ေလသည္။" ရုပ္ထုေတာ္၏ ထူးျခားခ်က္မ်ားမွာ ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္သြယ္ ထြက္ရွိေလသည္။ ရုိေသကုိင္းရွုိင္းသူမ်ားမွာ အနီးကပ္ဖူးေမွ်ာ္လာေသာအခါ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ထြက္ရွိျပီး အယုံအႀကည္မရွိသူမ်ား ဖူးေမွ်ာ္ေသာအခါ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ေမွးမွိန္သြားေလ့ရွိသည္"ဟု အဆုိရွိခဲ့ေလသည္။ ရုပ္ထုေတာ္တည္ရွိေသာ ေနရာ၏ပတ္၀န္းက်င္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာတုိ႔တြင္ အေစာင့္အေရွာက္အျဖစ္ ေက်ာက္ရုပ္ထုမ်ားထားရွိျပီး မေကာင္းေသာ အႀကံအစည္ ရည္ရြယ္ခ်က္တုိ႔ႏွင့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္အနီးသုိ႔ လာေရာက္သူတုိ႔အား အေ၀းသုိ႔ ေရွာင္ရွားသြားေစသည္။
ေ၀သာလီေခတ္မွ ပထမဘုရင္တုိင္ေအာင္ ဗုဒၶရုပ္ထုေတာ္အတြက္ ေက်ာက္ပလႅင္တစ္ခုတည္ေဆာက္ျပီး သိမ္ေတာ္ကုိ ျပန္လည္တည္ေဆာက္သည္ဟု အဆုိမွတပါး အျခားမည္သည့္အေႀကာင္းအရာကုိမွ မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း မရွိခဲ႔ေပ။ ေ၀သာလီမွ ပထမဆုံးဘုရင္၏ အရုိက္အရာကုိ ဆက္ခံသူသည္ မဟာမုနိသိမ္ေတာ္အား ျပန္လည္မြမ္းမံျပင္ဆင္မွဳ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သီရိလကၤာႏွင့္ ပုဂံမွ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ရုပ္ထုေတာ္အား ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ရန္ ေရာက္ရွိလာခဲ႔ႀကသည္။ ပ်ဴ-ဗမာႏွင့္ မြန္ဘုရင္မ်ားက မဟာမုနိ သိမ္ေတာ္ႀကီးအတြင္း အေလးအျမတ္ထားေသာ ဗုဒၶရုပ္ထုေတာ္အား ပုိင္ဆုိင္လုိေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ကုိက်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္လာခဲ႔ႀကသည္ဟု အဆုိရွိေလသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း မည္သည့္ဘုရင္တစ္ပါးမွ ေအာင္ျမင္မွဳ မရွိခဲ႔ေပ။ တခ်ဳိ႕သည္ သိမ္ေတာ္ႀကီးအား ျပန္လည္ျပဳျပင္ မြမ္းမံရန္ ကတိက၀တ္ျပဳခဲ့ႀကသည္။ (၁၂) ရာစုအခ်ိန္တြင္ သိမ္ေတာ္ႏွင့္ ဗုဒၶရုပ္ထုေတာ္ ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေလးျမဳိ႕ေခတ္မွ ဘုရင္တပါး၏ အရုိက္အရာဆက္ခံသူမ်ားသည္ ယုံႀကည္မွုကုိ ဆက္လက္ေထာက္ခံျခင္းျဖင့္ ရုပ္ထုေတာ္ႏွင့္ သိမ္ေတာ္ႀကီးတုိ႔ကုိ ျပန္လည္ရွာေဖြေတြ႔ရွိျပီး သိမ္ေတာ္အား ျပန္လည္ေဆာက္ခဲ႔ႀကေလသည္။
ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ကုိ တည္ေထာင္သူ ဘုရင္မင္းေစာမြန္သည္ သူ၏ျမဳိ႕ေတာ္မွ မဟာမုနိသုိ႔ လမ္းတခုေဖာက္လုပ္တည္ေဆာက္ျပီး မင္းမ်ဳိးမင္းႏြယ္တုိ႔၏ ရုိးရာထုံးတမ္းစဥ္လာ မ်ားအရ ဘုရားဖူးခရီးစဥ္တစ္ခုစတင္ခဲ့ေလသည္။ (၁၆) ရာစုတြင္ ဘုရင္းမင္းဗာသည္ ေျမာက္ဦးျမဳိ႕မွ သွ်စ္ေသာင္းဘုရားအပါအ၀င္ တုိင္းျပည္အႏွံံံ႔တြင္ တည္ရွိေနေသာ ဘုရားေက်ာင္းအေဆာက္အဦး အမ်ားအျပားတုိ႔အတြင္း မူရင္းႏွင့္ ဆင္တူျဖစ္ေသာ မေရမတြက္ႏုိင္သည့္ မဟာမုနိရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကုိ ထုလုပ္ထားရွိရန္ အမိန္႔ေတာ္ခ်မွတ္ခဲ့ေလသည္။
၁၇၈၄-ခု တြင္ ျမန္မာဘုရင္ ဘုိးေတာင္ဘုရားသည္ ရခုိင္ျပည္ကုိ သိမ္းပုိက္ေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ မဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္အား မႏၱေလးသုိ႔ သယ္ယူသြားခဲ႔သည္။ ထုိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ႀကီးအား ျမန္မာျပည္တြင္ ယေန႔ထိတုိင္ အေလးျမတ္ဆုံးထားေသာ ရုပ္ထုေတာ္အျဖစ္ ဆက္လက္မွတ္ယူထားႀကဆဲျဖစ္သည္။ ဆုံးရွုံးသြားေသာ အေမြအႏွစ္ေႀကာင့္ ရခုိင္ျပည္သူတုိ႔အား နက္နက္နဲနဲ စိတ္ထိခုိက္ေစခဲ႔သည္။ ဆက္လက္ျပီး မႀကာမီ ျဗိတိသွ်တုိ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကုိ ရခုိ္င္ျပည္သူတုိ႔ ဆက္လက္ခံရေလသည္။ (၁၈၆၇) ခုႏွစ္တြင္ မဟာမုနိသိမ္ေတာ္ရာ အနီးပတ္၀န္းက်င္မွ ေတြ႔ရွိေသာ ေက်ာက္ရုပ္ထုေတာ္တစ္ဆူအတြက္ ဘုရားသိမ္ေတာ္ကုိတည္ေဆာက္ခဲ႔ႀကသည္။
လြန္ခဲ႔ေသာ ႏွစ္(၈၀)အတြင္းက နဂုိမူရင္းအတုိင္း သိမ္ေတာ္ႀကီးကုိ ျပန္လည္ျပင္ဆင္မြမ္းမံမွဳတုိ႔ကုိ လုပ္ေဆာင္ခဲ႔သည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ေအာက္ရင္ျပင္မ်ားကုိ ျပန္လည္ထိမ္းသိမ္းေပးျပီး မႏၱေလး၌ရွိေသာ မူရင္းမဟာမုနိ ထုိင္ေတာ္မူပုံစံ ေႀကးရုပ္ထုေတာ္္အသစ္တစ္ဆူကုိ သြန္းလုပ္ခဲ႔ႀကသည္။ ယေန႔အခါမွာ မဟာမုနိဘုရားသိမ္ေတာ္ေနရာသည္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ဘုရားဖူးတုိ႔၏ အေရးႀကီးေသာ ဗဟုိအခ်က္အခ်ာ တစ္ခုအျဖစ္ ျပန္လည္စည္ကားလာခဲ့သည္။
မဟာမုနိသိမ္ေတာ္သည္ နန္းေတာ္ရာကုန္း၏ အေရွ႔ေျမာက္ေထာင့္၌ရွိေသာ ေတာင္ပူစာတစ္ခုကုိ လႊမ္းျခဳံျပဳလုပ္ထားေသာ ေနရာတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရွးႏွစ္ေပါင္း ရာစုမ်ားစြာကပင္ မဟာမုနိဘုရားသိမ္ေတာ္တြင္ ဘုရားဖူးခရီးသည္မ်ား စည္ကားသုိက္ျမဳိက္ေနေသာ ဗဟုိအခ်က္အခ်ာလည္းျဖစ္ျပီး က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္သူမ်ား လက္ေအာက္ ရခုိင္ျပည္ က်ေရာက္ျပီး ရခုိင္ျပည္သူျပည္သားမ်ား ဆင္းရဲဒုကၡခံစားခဲ႔ရေလေသာအခါ ယာယီအားျဖင့္ ဘုရားဖူးခရီးသည္မ်ား နည္းပါးမႈရွိခဲ႔ေလသည္။ မူရင္းအေဆာက္အဦး၏အႀကြင္းအက်န္ လုံး၀မရွိခဲ႔ေသာ္လည္း ယင္း၏ မူရင္းပုံစံတစ္ခုျဖစ္သည္ကုိ ေကာင္းကင္ဓါတ္ပုံမ်ားတြင္ ေတြ႔ျမင္ႏုိင္သည္။ ဘုရားသိမ္ေတာ္ကုိ ေထာင့္မွန္စတုဂံနံရံႏွစ္ဆင့္ က ၀ုိင္းရံထားရွိျပီး သိမ္ေတာ္၏အေရွ႔ဘက္ အေနာက္ဘက္ေတာင္ဘက္ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္တုိ႔တြင္ ၀င္ေပါက္ေလးေပါက္ ေဖာက္ထားျပီး အေရွ႕ဘက္၀င္ေပါက္ကုိအဓိက ၀င္ေပါက္အျဖစ္ ထားရွိသည္။ ပထမဆုံး ရင္ျပင္၏ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္ႏွင့္ အေရွ႕ေျမာက္ေထာင့္တုိ႔တြင္ ဗုဒရုပ္ထုေတာ္ႀကီးအား ရုိးရာဓေလ့ထုံးတမ္းစဥ္လာမ်ားအရ ကုိယ္လက္သန္႔စင္ရန္အတြက္ အသုံးျပဳရန္ ေရကန္ႀကီးႏွစ္ခု ထားရွိပါသည္။ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ပုိင္း "နာလႏၵ" ၌ရွိေသာ ထင္ရွားေက်ာ္ႀကားေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား စုေ၀းေနထုိင္ေသာ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ျပီး ေရွး (၆) ရာစုမွပင္ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲ တုိးတက္လာေသာ အဓိက ဂူဘုရားေက်ာင္းေတာ္တြင္ ယခင္မူရင္းနည္းတူ အနီးစပ္ဆုံး ပုံစံျဖစ္ေသာ ဘုရားေက်ာင္းေဆာင္ကုိ ေတြ႔ရွိႏုိင္ေလသည္။
===============================
thesupernaturalmyanmar